ACM publiceert handreiking over mogelijkheden om digitale autonomie te vergroten
Binnen de wet- en regelgeving waar de ACM op toeziet is veel mogelijk voor bedrijven, overheden en afnemers om hun digitale autonomie te kunnen vergroten. Digitale autonomie gaat over keuzevrijheid, controle en eigen regie bij het gebruik en de inkoop van IT-diensten en over het versterken van digitale weerbaarheid. In de handreiking staan de mogelijkheden met betrekking tot de concurrentieregels, de Data Act, de Digital Markets Act en de Wet Markt en Overheid. De ACM legt uit hoe de regels kansen bieden om minder afhankelijk te worden van één IT-aanbieder, makkelijker te kunnen overstappen naar een andere IT- of clouddienst, meer zeggenschap over data te krijgen en samen alternatieve digitale oplossingen te bouwen.
De handreiking is bedoeld voor bedrijven die gezamenlijk digitaal autonomere oplossingen willen ontwikkelen of inkopen, overheden die als launching customer willen optreden of zelf digitale diensten willen aanbieden en afnemers die toegang tot eigen data willen en deze delen met bedrijven naar hun keuze. De ACM geeft hiermee een verdere invulling van de position paper ‘De route naar digitale autonomie’, dat zij met 4 andere toezichthouders opstelde. Organisaties die twijfelen over de mogelijkheden, knelpunten of invulling van afspraken kunnen contact opnemen met de ACM via %20acm-post [at] acm [punt] nl (acm-post[at]acm[dot]nl). Wanneer gewenst geeft de ACM in een vroeg stadium een informele beoordeling van een samenwerkingsafspraak.
Samenwerken binnen de concurrentieregels
Ondernemingen die met elkaar concurreren mogen onder bepaalde voorwaarden samenwerken om digitale autonomie te vergroten. Denk aan gezamenlijke ontwikkeling van open standaarden of gezamenlijke inkoop van clouddiensten. Zulke samenwerking kan bijvoorbeeld leiden tot het eenvoudiger delen van gegevens en stabielere digitale infrastructuur. Veel afspraken beperken de onderlinge concurrentie niet. Als een afspraak de concurrentie toch merkbaar kan beperken, kan die nog steeds zijn toegestaan als de voordelen van meer digitale autonomie groter zijn dan de nadelen van de concurrentiebeperking. Vier voorwaarden gelden dan: duidelijke en aantoonbare voordelen, noodzakelijkheid van de samenwerking om die voordelen te behalen, een billijk deel van de voordelen komen terecht bij afnemers en er blijft genoeg concurrentie in de markt over.
Meer keuze tussen clouddiensten en minder afhankelijkheid van grote platforms
De Data Act maakt het eenvoudiger om van clouddienst te wisselen en data mee te nemen. Grote platforms (‘poortwachters’) moeten bovendien onder de Digital Markets Act dataportabiliteit en interoperabiliteit ondersteunen, zodat het makkelijker wordt om gegevens over te dragen en over te stappen tussen verschillende aanbieders of hun diensten parallel te gebruiken. Dit helpt nieuwe aanbieders om te groeien en vermindert afhankelijkheid van één partij.
Meer zeggenschap over data: de Data Act
De Data Act geeft gebruikers van slimme apparaten meer rechten. Bedrijven, consumenten en overheden krijgen vooraf duidelijkheid over welke data apparaten verzamelen. Ze kunnen veilig en kosteloos toegang vragen tot hun data en die laten delen met derden. Deze rechten maken het makkelijker om diensten te combineren en nieuwe toepassingen te ontwikkelen.
Overheid, markten en eigen diensten
Overheden kunnen zelf digitale diensten aanbieden of samenwerken met marktpartijen. Wanneer dit economische activiteiten zijn, gelden de gedragsregels uit de Wet Markt en Overheid. Die regels zorgen ervoor dat er een gelijk speelveld is.