Monitor Brandstofprijzen ACM: prijzen aan de pomp nog niet terug op oude niveau door hogere prijzen raffinaderijen
In het kort
- De prijzen aan de pomp volgen in grote mate de prijzen van raffinaderijen voor benzine en diesel en in veel mindere mate de ruwe olieprijs.
- De dynamiek op de groothandelsmarkt voor brandstoffen wijkt af van de dynamiek op de markt voor ruwe olie.
- De Monitor toont geen aanwijzingen dat pomphouders de daling van de raffinageprijzen langzamer doorvoeren dan de stijging.
De prijzen aan de pomp volgen in grote mate de prijzen van raffinaderijen voor benzine en diesel (groothandelsprijzen) en in veel mindere mate de ruwe olieprijs. Ook al is de olieprijs terug op het niveau van voor de oorlog in Iran, geldt dat niet voor de retailprijzen. Dat komt door de hogere groothandelsprijzen. Dat blijkt uit de Monitor Brandstofprijzen van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
De dynamiek op de groothandelsmarkt voor brandstoffen wijkt af van de dynamiek op de markt voor ruwe olie en kent eigen specifieke omstandigheden. De groothandelsprijzen komen tot stand op de internationale brandstofmarkt.
Groothandelsprijzen zijn doorslaggevend
De prijzen van raffinaderijen (groothandelsprijzen) bepalen de prijzen van benzine en diesel aan de pomp. Raffinaderijen kopen olie in en verwerken die tot benzine, diesel en kerosine. De prijzen voor deze eindproducten kunnen anders bewegen dan de olieprijs, doordat zij hun eigen marktdynamiek kennen. Dat verklaart waarom de pompprijs niet volledig terug is op het niveau van vóór de oorlog, ook al is de olieprijs dat wel.
Rockets & feathers bij raffinage: diesel en kerosine laten ander patroon zien dan benzine
Bij diesel en kerosine laat de Monitor (externe website) een verschil zien tussen de koers van ruwe olie en de groothandelsprijs op raffinageniveau. De groothandelsprijzen van diesel en kerosine stegen sterk na het begin van de oorlog en dalen nu langzaam. Dit wijst op een “rockets and feathers”-patroon op raffinageniveau ten opzichte van de ruwe olieprijs: de groothandelsprijs schiet omhoog bij een stijgende olieprijs, maar zakt langzaam terug wanneer de olieprijs daalt. Dit patroon lijkt beïnvloed door verstoorde handelsstromen en schaarste op de wereldmarkt.
De ontwikkeling van de groothandelsprijs van benzine vertoont een ander patroon. We zien dat de groothandelsprijs van benzine sinds het uitbreken van de crisis minder snel steeg dan de ruwe olieprijs, maar nu ook langzamer daalt. De benzineprijs ligt nog niet op niveau van vóór de crisis.
De Monitor toont geen aanwijzingen dat pomphouders de daling van de raffinageprijzen – de inkoopprijs voor tankstations – langzamer doorvoeren dan de stijging. De gemiddelde winstmarges bij tankstations zijn sinds maart volatieler, maar niet systematisch lager of hoger geworden.
Monitor Brandstofprijzen
De ACM voert iedere maandag een update uit van de cijfers in de Monitor Brandstofprijzen. De Monitor geeft inzicht in de prijsontwikkeling op 3 schakels in de brandstofketen: productie, raffinage en de retailmarkt. De gegevens in de monitor zijn bijgewerkt tot en met maandag 29 juni. Op 20 juli publiceert de ACM een uitgebreidere versie van de Brandstofmonitor.