Monitor Brandstofprijzen ACM: lichte daling brandstofprijzen gehele keten, diesel weer goedkoper dan benzine

In het kort

De Monitor Brandstofprijzen toont hoe prijsontwikkelingen van ruwe olie doorwerken in de brandstofketen en waar winstmarges zijn gestegen.
Brandstofprijzen over de gehele brandstofketen zijn licht gedaald ten opzichte van een maand geleden. Diesel is aan de pomp weer goedkoper dan benzine.
Het beeld dat gemiddelde winstmarges niet bij tankstations, maar bovenin in de keten zijn gestegen blijft onveranderd.

De brandstofprijzen over de gehele brandstofketen zijn licht gedaald ten opzichte van een maand geleden. Zowel bij de productie van ruwe olie, verwerking (raffinage) van ruwe olie in verschillende olieproducten en de verkoop van benzine en diesel via tankstations. De prijs aan de pomp van diesel zakte afgelopen maand weer onder de benzineprijs. Het beeld dat gemiddelde winstmarges niet bij tankstations, maar bovenin in de keten zijn gestegen blijft onveranderd. Dat blijkt uit een update van de Monitor Brandstofprijzen van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Martijn Snoep, voorzitter van de ACM: “Prijzen in de brandstofketen beïnvloeden dagelijks veel mensen en bedrijven. Daarom volgen wij de marktontwikkelingen nauwgezet en maken we inzichtelijk hoe prijzen zich ontwikkelen. Zo dragen we bij aan meer transparantie in de markt.”

Productie: lichte daling prijs ruwe olie

De prijs van ruwe olie is afgelopen maand iets gedaald, maar ligt op meetmoment 8 juni alsnog ongeveer 40% hoger dan voor de oorlog in Iran. Momenteel dalen de olieprijzen verder in verband met het aangekondigde vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran.

Ruwe olieprijs en retailprijzen van benzine en diesel

Bovenstaande trendgrafiek toont de ontwikkeling van de prijs van ruwe olie en de brandstofprijs voor benzine en diesel aan de pomp vanaf 2021 tot en met 8 juni 2026. De verticale lijn links markeert het moment van de Russische invasie van Oekraïne. De verticale lijn rechts geeft de start van het conflict in het Midden-Oosten aan, ingeluid door de aanvullen op Iran van Israël en de Verenigde Staten op 28 februari 2026. De getoonde prijs van ruwe olie is de spotprijs van Brent olie in euro’s per liter. De getoonde retailprijzen zijn de gemiddelde landelijke prijzen voor Euro95 en Diesel inclusief accijns en BTW. De accijns op brandstof is een vast bedrag per liter en was niet in elke periode gelijk. De toename van de olieprijs is een indicatie van hogere gemiddelde winstmarge omdat het niet aannemelijk is dat de productiekosten van olie in dezelfde mate zijn gestegen.

Raffinage: minder verschil tussen winstmarges brandstoffen

Op raffinageniveau lijken de verschillen in de gemiddelde winstmarges op benzine, diesel en kerosine kleiner geworden ten opzichte van vorige maand. De gemiddelde winstmarge op raffinageniveau voor diesel en kerosine zakte afgelopen maand, terwijl de gemiddelde winstmarge op benzine bij raffinaderijen juist steeg. Tegelijkertijd toont de trendgrafiek in de monitor dat de marge van benzine vooralsnog niet bijzonder hoog is. De stijging van de marge op benzine zet een rem op het meebewegen van de benzineprijs met de (licht dalende) olieprijs. Deze ontwikkeling zorgt er wel voor dat diesel nu weer goedkoper is dan benzine aan de pomp.

Grafiek: Verschil groothandelsprijzen en ruwe olie

Bovenstaande trendgrafiek geeft voor benzine (eurobob) en diesel (ULSD) op raffinageniveau het verschil weer tussen de prijs van ruwe olie en de groothandelsprijs vanaf 2021 tot en met 8 juni 2026. Dit verschil per brandstof geeft een indicatie van de winstgevendheid voor raffinaderijen bij het produceren van specifieke brandstoffen. Echter het verschil is niet gelijk aan de daadwerkelijke winstmarge van raffinaderijen. Ten eerste, een raffinaderij heeft naast ruwe olie nog andere kosten zoals energieverbruik, transport en onderhoudskosten. Daarnaast moet er worden gekeken naar de opbrengsten van alle geraffineerde producten, waaronder ook stookolie, bitumen en nafta. Een raffinaderij kan haar raffinageactiviteiten nauwelijks afstemmen op de winstgevendheid van verschillende geraffineerde producten. Elk type olie geeft een vaste verhouding van geraffineerde producten.

Aan de pomp: diesel weer goedkoper dan benzine

De prijs aan de pomp voor diesel is inmiddels weer gedaald onder de benzineprijs, maar ligt alsnog veel hoger dan voor de oorlog in Iran. De gemiddelde winstmarges op retailniveau blijven sterk schommelen en lijken afgelopen maand licht te zijn gedaald voor zowel diesel als benzine.

Verschil groothandelsprijzen en certificaten en retailprijzen

Bovenstaande trendgrafiek geeft het verschil weer tussen de retailprijs en groothandelsprijs voor benzine (bovenste lijn) en diesel (onderste lijn) vanaf 2021 tot en met 8 juni 2026. De retailprijzen zijn de gemiddelde landelijke retailprijzen voor Euro05 en Diesel exclusief accijns en BTW. Voor de groothandelsprijzen waartegen pomphouders inkopen veronderstellen we de groothandelsprijs plus extra kosten voor het voldoen aan wetgeving over hernieuwbare brandstoffen. We benaderen deze kosten aan de hand van in te kopen certificaten. In dit verschil zitten diverse componenten, waaronder, transport- en opslagkosten, financieringskosten en de winstmarge van het tankstation. Het getoonde verschil is niet gelijk aan de daadwerkelijke winstmarge van tankstations. In de figuur is met een verticale lijn het begin van het conflict in het Midden-Oosten aangeduid (28 februari 2026).