ACM: kringloopwinkels mogen samenwerken om hun positie in de circulaire textielketen te verstevigen
Branchevereniging Kringloop Nederland (BKN) mag namens haar leden standaardvoorwaarden afspreken met bedrijven en organisaties in de textielsector over het inzamelen en sorteren van textiel. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) ziet geen bezwaren: deze afspraken passen binnen de concurrentieregels. De kennis en ervaring van BKN helpen kringloopwinkels in de onderhandelingen met grotere partijen. De afspraken dragen zo bij aan een goed werkende kringloopsector en daarmee aan de verduurzaming van de textielsector.
Wat houden de afspraken in?
Op dit moment voeren kringloopwinkels individuele contractonderhandelingen met bedrijven en organisaties in de textielsector, in het bijzonder met organisaties die producenten vertegenwoordigen. Kringloopwinkels zijn meestal kleine partijen die niet altijd de middelen hebben om zich (juridisch) goed te laten bijstaan en voor te lichten. Hierdoor bestaat het risico op ongelijke informatie- en machtsverhoudingen in onderhandelingen tussen individuele kringloopwinkels en grotere bedrijven en organisaties.
BKN heeft daarom de wens om namens haar individuele leden te onderhandelen met partijen in de textielsector over contractuele voorwaarden. Denk daarbij aan aansprakelijkheidsbepalingen, rapportageverplichtingen, specificaties en opzegtermijnen. De standaardvoorwaarden die BKN afspreekt kunnen individuele leden vervolgens gebruiken in hun individuele contracten met bedrijven en organisaties uit de textielsector. Hierdoor staan zij sterker ten opzichte van deze grotere partijen en op die manier draagt de samenwerking bij aan verdere verduurzaming van de textielsector.
Informele beoordeling: samenwerking toegestaan
De ACM heeft dit initiatief informeel beoordeeld volgens haar Beleidsregel Toezicht ACM op duurzaamheidsafspraken en ziet geen bezwaren. Op basis van de informatie van BKN oordeelt de ACM dat het initiatief bijdraagt aan verduurzaming en niet nadelig is voor concurrentie in deze sector.
Kringloopwinkels vervullen een belangrijke rol in de circulaire textielketen door het faciliteren van hergebruik en het inzamelen en sorteren van textiel. Onderhandelingen van BKN met derden over contractuele voorwaarden dragen bij aan een goed werkende kringloopsector. Een goed werkende kringloopsector draagt bij aan het behalen van milieuwinst in de textielsector. De ACM kan volgen dat de onderwerpen waarover BKN wenst te onderhandelen geen (belangrijke) factoren zijn waarop kringloopwinkels concurreren. Bovendien zal BKN geen verplichte standaardvoorwaarden opleggen. Leden en partijen uit de textielsector houden de vrijheid om af te wijken en zelfstandig (andere) voorwaarden af te spreken. BKN stelt de standaardvoorwaarden voor alle leden op een toegankelijke wijze beschikbaar. Er zijn geen indicaties dat toegang tot de standaardvoorwaarden voor derde partijen nodig is om de markt te kunnen betreden.
Ook is van belang dat er niet wordt gesproken over de prestaties of volumes van individuele leden. De ACM benadrukt dat het belangrijk blijft om zowel in de opzet als in de praktijk te voorkomen dat kringloopwinkels concurrentiegevoelige informatie (zoals verkochte volumes of toekomstige prijzen) uitwisselen.
ACM: samenwerkingsmogelijkheden bij recycling textiel
De textielindustrie is een sector waar veel milieuwinst valt te behalen. Met ongeveer 4 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen en een stevige impact op land- en watergebruik. Door in te zetten op hergebruik, reparatie en hoogwaardige recycling van textiel kan de sector CO2-uitstoot, watervervuiling en microplastics verminderen. Producenten zijn vanwege de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV Textiel) verantwoordelijk voor de inzameling, hergebruik en recycling van textiel dat zij op de markt brengen (zie ook: UPV textiel | Afval Circulair (externe website) ). De UPV Textiel is ingevoerd om de milieu-impact te verkleinen en de sector te stimuleren richting een circulaire economie.
De ACM is bekend met signalen over machts- en informatieverschillen tussen spelers binnen het UPV-stelsel. Deze verschillen kunnen een goede uitvoering van de UPV Textiel in de weg zitten. Spelers in de sector staan voor een gezamenlijke opgave. Een goede werking van de hele keten is nodig om circulariteit van textiel verder te bevorderen. Dat vraagt om samenwerking en dialoog tussen alle relevante ketenpartijen die betrokken zijn bij de uitvoering van de UPV Textiel, waaronder producenten, importeurs, kringloopwinkels, inzamelaars, sorteerders en recyclers. De ACM roept ketenpartijen dan ook op om binnen de kaders van de concurrentieregels samenwerking op te zoeken en te werken aan duurzame en toekomstbestendige oplossingen bij het hergebruiken en recyclen van textiel.
Meer weten over samenwerking en duurzaamheid? Ga naar Afspraken tussen bedrijven over duurzaamheid.
De afbeelding toont schematisch en versimpeld de levenscyclus van textiel.
Binnen de textielsector zijn producenten en importeurs verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van afgedankt textiel op basis van hun Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV). Producenten laten textiel produceren, vaak buiten Europa en importeren dat dan naar Europa. Producenten en importeurs dragen verantwoordelijkheid voor de volledige levenscyclus van textielproducten, ook wanneer deze door consumenten worden weggegooid. Het doel van de UPV Textiel is om hergebruik en recycling te stimuleren en de hoeveelheid textielafval te verminderen.
Voor het voldoen aan de verplichtingen uit het Besluit UPV-textiel kunnen producenten ook gezamenlijk optrekken, in de vorm van producentenorganisaties (PROs). Ondernemingen kunnen een PRO tegen betaling van een afvalbeheerbijdrage opdracht geven om namens hen de collectieve doelstellingen uit het Besluit UPV-Textiel op het vlak van hergebruik en recycling te behalen.
Consumenten dragen de kleding en leveren die in zodra zij van het textiel af willen. Consumenten kunnen kleding bijvoorbeeld weggeven aan een kringloopwinkel, naar inzamelaars brengen of in een textielcontainer gooien.
Inzamelaars, sorteerders en recyclers zijn partijen die zich richten op het inzamelen, sorteren, hergebruiken en recyclen van afgedankte textiel.
De afbeelding geeft voorbeelden van samenwerkingen die zijn toegestaan. Deze vormen van samenwerking zijn onder voorwaarden toegestaan. Deze voorbeelden zijn niet limitatief. Spelers in de sector staan voor een gezamenlijke opgave en kunnen met elkaar in overleg over een goede werking van UPV Textiel. Uitgangspunt daarbij is dat ondernemingen onafhankelijk van elkaar hun marktgedrag bepalen. Dat betekent dat ondernemingen de normale onzekerheid bij concurrenten over hun eigen (voorgenomen) marktgedrag niet mogen uitschakelen, door bijvoorbeeld te spreken, of afspraken te maken, over onderwerpen die de concurrentieparameters raken zoals prijzen of hoeveelheden. Als concurrenten willen samenwerken om te verduurzamen is er meer ruimte onder de concurrentieregels.
Op de website van de ACM vindt u meer informatie als u afspraken wilt maken met andere bedrijven over duurzaamheid: Afspraken met andere bedrijven over duurzaamheid