Blog Martijn Snoep: Er wordt vaker over ons dan met ons gesproken

“Maar dat mag niet van de ACM”, hoor ik met regelmaat als een bedrijf of branche iets nieuws wil doen. Denk aan samenwerkingen die een positieve bijdrage kunnen leveren aan een publiek belang, zoals verduurzaming, de zorg of digitale autonomie. Als ik dan binnen de ACM navraag doe of iemand is benaderd over dit initiatief dan is het antwoord doorgaans negatief. Kennelijk wordt vaker over dan met ons gesproken. Dat is jammer want binnen ons toezicht is doorgaans veel mogelijk als het initiatief goed is voor de samenleving. Vaak kan meer dan bedrijven en hun adviseurs denken.

De ACM moet hier de hand in eigen boezem steken. Tot een jaar of 20 geleden was het gebruikelijk dat bedrijven en hun adviseurs de voorgangers van de ACM benaderden met vragen over toepassing van de regels. Dat besloeg een significant deel van de werkzaamheden. Onder druk van bezuinigingen, een andere visie op toezichthouden en ontwikkelingen in de EU, werd later self-assessment het devies. Bedrijven konden met hun adviseurs best zelf uitpluizen of een bepaald initiatief is toegestaan. Er werd wel in algemene zin een toelichting gegeven op de regels via bijvoorbeeld beleidsregels, maar voor individuele gevallen bleef de deur dicht.

Daar valt zeker wat voor te zeggen. De overheid heeft beperkte middelen en moet die inzetten waar de nood het hoogste is. Bedrijven hebben steun aan brancheorganisaties en kunnen gespecialiseerde adviseurs inschakelen. Waarom zou de belastingbetaler moeten opdraaien voor de kosten van advies aan bedrijven?

Maar hierdoor sneuvelen ook initiatieven, die in potentie maatschappelijk positief en wenselijk zijn. Bijvoorbeeld doordat sommige bedrijven alle denkbare juridische risico’s vooraf willen afdekken of in de praktijk aanlopen tegen tegenstrijdige regels die worden gehandhaafd door verschillende toezichthouders. Daarbij zijn de regels door de jaren heen eerder complexer dan eenvoudiger geworden.

Kortom, het verbaast niet dat behoefte bestaat aan duidelijkheid van de toezichthouder en dat initiatieven kunnen stranden als dat niet wordt gegeven. Vandaar dat de ACM al sinds geruime tijd uitdraagt dat zij die duidelijkheid graag geeft indien het initiatief bijdraagt aan het bereiken van een publiek belang. De potentiële baten voor de samenleving rechtvaardigen deze extra inspanning van de toezichthouder. Denk hierbij aan het vergroten van digitale autonomie, waarbij de ACM ruimte ziet voor partijen om gezamenlijk open standaarden te ontwikkelen of IT-diensten in te kopen. De ontwikkeling van offshore windparken: als twee partijen samen willen werken bij de bouw van een park, dan geven wij snel duidelijkheid of dit kan en onder welke voorwaarden. Op onze website staan inmiddels tal van voorbeelden.

De ACM biedt die duidelijkheid namelijk door middel van informele zienswijzen die – geschoond van bedrijfsvertrouwelijke gegevens - openbaar worden gemaakt zodat ook andere bedrijven hiermee hun voordeel kunnen doen en de ACM hierover verantwoording aflegt. De procedure voor een informele zienwijze is ook informeel. Neem vooral vooraf contact op om te bespreken welke informatie nodig is om een zienswijze af te geven. Afhankelijk van de vraag en urgentie kan het in een paar weken zijn afgerond. Ook is de ACM bereid om andere toezichthouders te betrekken om te voorkomen dat er zienwijzen worden gegeven met tegengestelde uitkomsten.

Kortom, praat eens wat vaker met ons in plaats van over ons.