Kruimelpad

Nieuwsbericht

Ziekenhuisfusies leiden niet tot aantoonbaar betere kwaliteit zorg

07-09-2016

Fusies tussen ziekenhuizen hebben niet aantoonbaar bijgedragen aan een verbetering van de kwaliteit van de zorg. Dit blijkt uit onderzoek dat in opdracht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) is gedaan naar de kwaliteitseffecten van 14 ziekenhuisfusies in de periode 2007-2013. 

Dat fusies in het algemeen vaak niet leiden tot het gewenste of verwachte resultaat is bekend. Dit geldt dus ook voor ziekenhuisfusies. Bestuurders van ziekenhuizen gebruiken vaak het argument dat de fusie goed is voor patiënten omdat de kwaliteit van de zorg zou verbeteren. Dit zien we niet terug in de onderzoeksresultaten

Aanbevelingen

Op basis van het onderzoek komt ACM tot de volgende aanbevelingen:

  1. Als ziekenhuizen een beroep doen op kwaliteitsvoordelen, zal ACM deze in haar fusiebeoordeling kritisch beoordelen. Voor ziekenhuizen betekent dit dat zij de verwachte kwaliteitsvoordelen in ieder geval concreet en specifiek moeten onderbouwen;
  2. De verdere ontwikkeling van eenduidige, toegankelijke en begrijpelijke kwaliteitsindicatoren blijft nodig en ACM zal zulke initiatieven ondersteunen;
  3. Ziekenhuizen zouden vaker andere, minder ingrijpende vormen van samenwerking moeten overwegen om de gewenste kwaliteitsvoordelen te bereiken.

Wat heeft ACM laten onderzoeken?

ACM wilde beter zicht krijgen op de kwaliteitseffecten van ziekenhuisfusies. Daartoe heeft ACM  onderzoek laten doen naar de ontwikkeling in kwaliteit bij de 14 gefuseerde ziekenhuizen afgezet tegen die bij niet-gefuseerde ziekenhuizen. Aan de hand van 97 kwaliteitsindicatoren, zowel zorginhoudelijke factoren als ervaringen van patiënten, wachttijden en sterftecijfers, zijn deze ontwikkelingen met elkaar vergeleken.

Hoe toetst ACM ziekenhuisfusies?

Bij de toetsing van een ziekenhuisfusie moet ACM de vraag beantwoorden of er na de fusie voldoende keuze en concurrentie overblijft. Voldoende concurrentie zorgt immers voor een prikkel om op kwaliteit en prijs te concurreren. Als er onvoldoende concurrentie overblijft, zal ACM de fusie verbieden. Alleen als er sprake is van een echte kwaliteitsverbetering van de zorg kan dat een reden zijn om de fusie, ondanks het gebrek aan concurrentie, toch door te laten gaan. Het initiatief en de bewijslast hiervoor ligt bij de ziekenhuizen. De verwachte kwaliteitsverbeteringen moet dan opwegen tegen het nadeel van hogere prijzen of verminderde toegankelijkheid.

Onderzoek prijseffecten ziekenhuisfusies

Naast het onderzoek naar de kwaliteitseffecten van ziekenhuisfusies, dat nu is gepubliceerd, doet ACM op dit moment ook onderzoek naar de prijseffecten van ziekenhuisfusies. De resultaten daarvan worden in het derde kwartaal van 2017 verwacht. Als de resultaten bekend zijn kan ACM zich een completer beeld vormen van de effecten van ziekenhuisfusies en de eventuele gevolgen voor de wijze waarop deze worden beoordeeld. Daarnaast ligt een wetsvoorstel in de Kamer om het toezicht in de zorg op een aantal punten te wijzigen.