Kruimelpad

Nieuwsbericht

Brede inspanning nodig voor duurzame concurrentie reumageneesmiddelen

24-09-2019

Het aflopen van patenten en de toetreding van concurrerende geneesmiddelen heeft geleid tot dalingen van de netto-inkoopprijzen van drie belangrijke middelen tegen reuma, de zogenaamde TNF- alfaremmers. Ziekenhuizen hebben hierdoor fors kunnen besparen op de inkoop van deze medicijnen. Om de betaalbaarheid ervan ook voor de toekomst te waarborgen is het belangrijk dat concurrenten in staat zijn voldoende marktaandeel te veroveren. Ziekenhuizen, zorgverzekeraars en de overheid zijn hiervoor aan zet. Dit concludeert de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in haar sectoronderzoek naar TNF-alfaremmers.

Onderzoek markt biologische geneesmiddelen

TNF-alfaremmers zijn biologische geneesmiddelen die vooral worden gebruikt door reumapatiënten, maar ook door patiënten met andere auto-immuunziekten. Ziekenhuizen kopen deze middelen in voor hun patiënten. In de periode vóór de afloop van het patent legden TNF-alfaremmers het grootste beslag op het geneesmiddelenbudget van de ziekenhuizen. Met zo’n 50 duizend patiënten kwamen de totale uitgaven aan TNF-alfaremmers in 2016 uit op bijna € 550 miljoen. In de afgelopen jaren zijn voor drie van de vijf TNF-alfaremmers de patenten afgelopen. Dit heeft tot gevolg gehad dat concurrenten generieke varianten van deze middelen, de zogenaamde biosimilars, op de markt konden brengen.

Succesvolle concurrentie van biosimilars is niet alleen van belang voor de betaalbaarheid van TNF-alfaremmers, maar ook voor andere biologische medicijnen waarvan in de toekomst patenten aflopen. Daarom heeft de ACM onderzoek gedaan naar de marktontwikkelingen van TNF-alfaremmers voor en na het aflopen van patenten.

Concurrentie na toetreding biosimilars

De ACM concludeert dat het aflopen van de patenten tot forse prijsconcurrentie heeft geleid tussen de originele middelen en de biosimilars. Daarbij ziet de ACM wel risico’s voor de houdbaarheid van die concurrentie op langere termijn. Biosimilars weten niet altijd voldoende marktaandeel te veroveren. Dit geldt vooral voor middelen die patiënten zelf toedienen met een prikpen. Ziekenhuizen hebben overstapkosten doordat ze tijd en moeite moeten steken in interne afstemming en het voorlichten van patiënten. Ook houden ze vaak een restgroep van patiënten over die niet kunnen of willen overstappen. Voor deze restgroep is er een risico dat ziekenhuizen het originele middel niet meer tegen een gunstige prijs kunnen inkopen als zij ook biosimilars afnemen. Voor ziekenhuizen kan dit een reden zijn om toch alleen het originele middel te blijven inkopen. Bij infuusmiddelen spelen deze overstapdrempels minder omdat de ziekenhuizen de overstap meer in eigen hand hebben. De ACM verwacht dat als de marktaandelen van de biosimilars op de langere termijn beperkt blijven, het risico bestaat dat fabrikanten van biosimilars zich terugtrekken van de Nederlandse markt waardoor de prijzen weer zullen stijgen.

Bestuursvoorzitter Martijn Snoep: “We zien dat nieuwe toetreders in deze markt moeite hebben om een solide positie te krijgen. Voor duurzame concurrenten is een brede inspanning nodig. Daartoe roepen wij de betrokkenen op. Wij zullen daaraan zelf ook ons steentje bijdragen.”

Concurrentie bevorderen

Volgens de ACM kunnen ziekenhuizen, zorgverzekeraars en de overheid bijdragen om de concurrentie op deze markt te bevorderen. De ACM zal bijdragen door onder andere signalen van uitsluiting door het gebruik van voorwaardelijke kortingen te onderzoeken en waar nodig tot handhaving over te gaan. Het Ministerie van VWS kan bijdragen door de prijsregulering zodanig aan te passen dat de aanbieders van het originele middel niet een veel hogere prijs kunnen vragen voor de restgroep van patiënten. Zorgverzekeraars kunnen in hun vergoedingen rekening houden met de overstapkosten die gepaard gaan met de keuze voor een biosimilar. Ziekenhuizen kunnen bijdragen door aan te besteden op basis van eerlijke kansen voor alle aanbieders en een heldere procedure waarvan tussentijds niet wordt afgeweken. Tot slot kunnen inkopers van ziekenhuizen zich bij ACM melden wanneer zij te maken krijgen met kortingsstructuren die de toetreding van concurrenten belemmeren.

 

Zie ook