ACM publiceert routekaart voorbereidingen Wet collectieve warmte

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceert een routekaart met mijlpalen in de voorbereiding op de Wet collectieve warmte (Wcw). Deze nieuwe wet vervangt de Warmtewet, en zal naar verwachting 1 januari 2027 in werking treden. De ACM ziet erop toe dat warmtebedrijven geen onredelijke financiële rendementen behalen bij de levering van warmte en stelt jaarlijks de maximumtarieven voor warmte vast. Daarnaast ziet de ACM erop toe dat warmtebedrijven redelijke voorwaarden hanteren en financieel, organisatorisch en technisch in staat zijn om op een betrouwbare manier warmte te leveren aan huishoudens. De routekaart laat zien welke stappen de ACM zet om op tijd klaar te zijn voor de nieuwe wet, en biedt warmtebedrijven, consumentenorganisaties en andere betrokkenen inzicht in de planning en de momenten waarop zij kunnen meedenken.

De ACM werkt op meerdere fronten aan de voorbereiding op de Wcw. Ten eerste bereidt de ACM de kostengebaseerde tariefregulering voor, waaronder het methodebesluit en een besluit over het redelijk rendement (WACC). Hiervoor stelt de ACM nieuwe regulatorische accountingregels (RAR) op, zodat warmtebedrijven financiële gegevens correct en vergelijkbaar aanleveren. Ook ontwikkelt de ACM een methode voor het vaststellen van de gestandaardiseerde activawaarde (GAW), de regulatorische waarde van warmtenetten die als basis dient voor de berekening van kostengebaseerde tarieven. Naast de tariefregulering bereidt de ACM zich ook voor op toezicht op de stabiliteit van warmteleveranciers. In de Wcw wordt de huidige vergunningstoets vervangen door een bekwaamheidstoets. Ook krijgt de ACM nieuwe taken op het gebied van financiële monitoring en leveringszekerheid.

Tariefregulering onder de Wcw

Een belangrijke verandering onder de Wcw is de overgang van het huidige Niet-meer-dan-anders-principe (NMDA) naar tarieven die gebaseerd zijn op de daadwerkelijke kosten van warmtenetten. Deze overgang verloopt in drie fasen. De eerste fase, waarbij de koppeling aan de aardgasprijs op enkele punten gecorrigeerd wordt, gaat in vanaf de inwerkingtreding van de Wcw op 1 januari 2027. In de tweede fase stelt de ACM de tarieven voor grote collectieve systemen met meer dan 1500 verbruikers vast op basis van de efficiënte kosten per kavel. Voor kleine collectieve systemen met minder dan 1500 verbruikers zal de ACM een tarief vaststellen op basis van een kostengebaseerde referentie. De Tweede Kamer besluit of fase 2 van de tariefregulering doorgaat. De ACM zal de minister in aanloop naar dit moment hierover adviseren. Dit betekent dat de ACM de warmtetarieven in ieder geval tot 2030 vaststelt aan de hand van de gasprijs (NMDA). De ACM bereidt zich in die periode wel voor op de kostengebaseerde tariefregulering. In de derde fase van de tariefregulering zal de ACM de tarieven voor grote collectieve systemen bepalen op basis van de toegestane inkomsten voor dat specifieke warmtenet. Deze fase gaat op zijn vroegst in 2034 in.

Belangrijke momenten voor stakeholders

De Wcw treedt op 1 januari 2027 in werking, maar de volledige implementatie beslaat meerdere jaren. De komende periode organiseert de ACM diverse consultaties en klankbordgroepen. Op 31 maart vond er een klankbordgroep plaats voor warmtebedrijven over voorbereidingen van de ACM op de bekwaamheidstoets en de kostengebaseerde tariefregulering. Op 16 april 2026 vindt de klankbordgroep over dezelfde onderwerpen plaats voor gemeenten. In het voorjaar van 2026 start de consultatie over de nieuwe RAR, gevolgd door publicatie in de zomer van 2026. Voor de GAW-methode volgt medio 2026 een consultatie, waarna eind 2026 de methode definitief wordt vastgesteld. De eerste individuele GAW-besluiten volgen in 2027-2028. Voor de uitwerking van de kostengebaseerde tariefregulering vinden vanaf voorjaar 2026 regelmatig klankbordgroepen plaats.

Consumenten- en verbruikersorganisaties, warmtebedrijven, en andere betrokken partijen kunnen de tijdlijn met mijlpalen raadplegen op de website van de ACM. Daar vinden zij de volledige planning en zien zij wanneer zij input kunnen leveren.