Toets informatievoorziening TenneT bij besluitvorming EZK over net op zee
TenneT (de beheerder van het landelijke hoogspanningnet) moet komende jaren grote investeringen doen in het aanleggen en verzwaren van het hoogspanningsnet op zee. Het investeringsplan net op zee 2026-2040 voorziet investeringsvolume van grofweg 30 miljard in de periode 2025 tot en met 2030. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) stelt met het Ontwikkelkader windenergie op zee vast welke investeringen TenneT moet doen. Anders dan bij het hoogspanningsnet op land toetst de Autoriteit Consument & Markt (ACM) voor het net op zee dus niet of investeringen nuttig en noodzakelijk zijn (toets op de investeringsplannen). Gezien de omvang in kosten en het grote belang van de investeringen in het net op zee hebben EZK en de ACM wel afgesproken dat de ACM een grotere rol moet hebben bij de toets op investeringen in het net op zee. Daarom hebben de ACM en EZK afgesproken dat de ACM voor de investeringen in het net op zee toetst of de informatie die TenneT aanlevert consistent en navolgbaar is, zodat EZK in staat is om goede en geïnformeerde beslissingen te nemen. De ACM deelt de bevindingen van deze toets met het ministerie van EZK in de vorm van een advies.
Deze invulling van de rol van de ACM bij investeringen in het net op zee is nieuw. Daarom zijn EZK, TenneT en de ACM samen een pilot gestart om de rol van de ACM zo goed mogelijk vorm te geven. De informatie die wordt getoetst is gelimiteerd tot de documenten die door EZK worden aangeleverd. De pilot is een eerste stap richting een verdere duurzame werkwijze waarin de ACM haar rol als toezichthouder voor het net op zee uitvoert.
Programma Verbinding Aanlanding Wind Op Zee
Het net op zee moet ergens aanlanden (verbonden worden met het net op land). De zoektocht naar deze aanlandlocaties is een belangrijk onderdeel van de planning voor het net op zee. In het programma Verbinding Aanlanding Wind Op Zee (pVAWOZ) verkent EZK deze aanlandlocaties en brengt de kostenverschillen tussen de locaties grofmazig in beeld. De ACM heeft in het kader van de pilot de informatie van TenneT aan EZK voor dit programma getoetst en heeft EZK hierover geadviseerd.
Conclusies
Het advies van de ACM aan EZK bevat drie hoofdconclusies. Omdat het advies onderdeel is van de pilot gaan deze conclusies voorbij aan alleen pVAWOZ en richten zij zich ook op het algemene proces van de pilot.
- De ACM ziet dat TenneT een grote rol in de informatievoorziening richting EZK heeft en dat zij hier in voldoende mate uitvoering aangeeft. De ACM geeft echter wel aan dat er verbeteringen mogelijk zijn op het gebied van transparantie en herleidbaarheid van de informatie die TenneT aan EZK verstrekt. Het is niet altijd duidelijk door wie informatie is aangeleverd en hoe TenneT bepaalde conclusies trekt.
- De kostenramingen van TenneT zijn grof, maar geven voldoende inzicht in significante kostenverschillen tussen verschillende aanlandlocaties. De interne kengetallen die TenneT gebruikt zijn voor de ACM echter niet herleidbaar zonder extra documentatie.
- De ACM benadrukt dat wind op zee en het net op zee complexe besluitvormingsprocessen kennen, waarbij niet altijd duidelijk is voor de ACM welke besluiten door welke (afdeling binnen een) organisatie genomen worden. Dit bemoeilijkt het uitvoeren van een toets, en is niet bevorderlijk voor transparante besluitvorming.
De ACM blijft betrokken bij het net op zee
Het net op zee is belangrijk voor de energietransitie en de kosten gebonden aan het net op zee hebben grote impact op de nettarieven. De ACM zal de resultaten van dit pilotproject daarom samen met het ministerie van EZK evalueren om te zien hoe de ACM er ook in de toekomst aan kan bijdragen de energietransitie te versnellen en de tarieven niet onnodig te laten stijgen.