Energiemonitor ACM: toename aantal dynamische contracten zet door
In het kort
- Dynamisch contracten nemen toe, 8% van de huishoudens heeft nu een dynamisch contract.
- Gasprijs blijft schommelen door onrust rond de Straat van Hormuz, vulgraad opslagen loopt nog fors achter op vorig jaar.
- Sommige leveranciers rekenen beduidend hogere tarieven voor hun modelcontract dan vergelijkbare aanbieders.
Het aantal huishoudens dat een dynamisch contract afsloot is ook in juli toegenomen, terwijl het aantal mensen met een vast energiecontract opnieuw daalde. In totaal heeft nu 8% van de huishoudens een dynamisch contract, terwijl 55% een vast contract heeft. Het aandeel afnemers met een variabel contract steeg naar 37%. Dat blijkt uit de Energiemonitor van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Gasprijs blijft volatiel
De aanhoudende onrust in het Midden-Oosten en het opnieuw sluiten van de Straat van Hormuz blijven zorgen voor een volatiele gasprijs. Nadat de prijzen als gevolg van de ondertekening van het memorandum over de heropening van de Straat van Hormuz met circa 20% waren gedaald, liepen zij hierna weer sterk op: van €41/MWh eind juni naar een piek van €64/MWh een maand later. Toen verdere escalatie leek uit te blijven daalde de gasprijs naar €60/MWh. Dat is nog steeds aanzienlijk hoger dan voor de oorlog in Iran, toen de gasprijs op €31/MWh stond.
Vulgraad gasopslagen nog steeds laag
De Nederlandse gasopslagen zijn momenteel voor 41% gevuld. Dat is aanzienlijk lager dan de 61% op dezelfde datum vorig jaar. Wel is de vulgraad sinds vorige maand toegenomen en is het verschil met vorig jaar afgenomen. Vorige maand waren de gasopslagen voor 30% gevuld tegen 52% in juli 2025. De Europese verplichting bepaalt dat de voorraden bij aanvang van het verwarmingsseizoen minimaal 74% moeten zijn gevuld.
De belangrijkste oorzaak van de achterblijvende vulgraad is de langdurige negatieve zomer-winterspread: de gasprijs is nu hoger dan deze in de wintermaanden is. Hierdoor is er voor marktpartijen geen financiële prikkel om gas op te slaan. Om het vullen van gasopslagen commercieel interessant te maken, moet het verschil tussen de zomer- en winterprijs (‘de spread’) positief zijn en afdoende om de kosten van opslag te dekken. Op dit moment lijkt de markt nog steeds uit te gaan van een ruimere gasmarkt komende winter vergeleken met de huidige situatie.
Minder uren met negatieve prijzen in 2026
De hoge gasprijs werkt ook door in de elektriciteitsprijs. De gemiddelde day-ahead elektriciteitsprijs bedroeg in juli €106/MWh. Dat is 20% hoger dan in juli 2025.
Door de hoge gasprijs zijn alternatieven ten opzichte van gascentrales aantrekkelijker geworden voor het leveren van flexibel vermogen. Hierdoor namen Nederlandse kolencentrales in juli meer dan 10% van de Nederlandse elektriciteitsvraag voor hun rekening. In 2026 zien we tot nu toe minder uren met een negatieve elektriciteitsprijs. Dit wijst erop dat vraag en aanbod op de elektriciteitsmarkt elkaar steeds beter weet te vinden.
Toename dynamische contracten zet door
Dat steeds meer consumenten een dynamisch contract nemen, waarmee ze de prikkel hebben om op goedkope (en emissiearme) momenten te verbruiken, kan hier ook positief aan bijdragen. Het aantal consumenten met een dynamisch contract blijft in toenemende mate stijgen: in maart netto met 17.000, in april met 23.000, in mei met 30.000 en in juni met 33.000. Inmiddels heeft 8% van alle huishoudens een dynamisch contract, een stijging van 29% ten opzichte van vorig jaar en bijna een verdubbeling ten opzichte van twee jaar geleden.
Het aantal consumenten dat de afgelopen maanden voor een vast contract of een andere leverancier koos was de afgelopen maanden juist relatief laag. Dit kan erop duiden dat consumenten, door de relatief hoge tarieven van vaste contracten, besluiten af te wachten en nu een variabel of dynamisch contract nemen.
De ACM adviseert consumenten goed te kijken welk type energiecontract het beste bij hun situatie past. Elk contracttype kent een andere balans tussen zekerheid en risico.
Consumententarieven reageren op de volatiele groothandelsmarkt
Aangeboden tarieven voor vaste contracten reageren snel op de ontwikkelingen op de groothandelsmarkt: vaste contracten voor consumenten zijn in juli met 5-11% gestegen ten opzichte van vorige maand. Tarieven van variabele contracten worden vaak per kwartaal aangepast: per 1 juli was er een duidelijke stijging in de variabele tarieven voor gas, terwijl per 1 augustus slechts een lichte stijging zichtbaar is.
Beduidend hogere tarieven
De ACM houdt toezicht op de tarieven van energieleveranciers. Bij dit toezicht kijkt de ACM onder andere naar prijsverschillen tussen leveranciers en de redenen voor het prijsverschil. Uit de Monitor Consumentenmarkt Energie van de ACM blijkt dat tarieven van bepaalde contracten voor huishoudens deze maand beduidend hoger zijn dan vergelijkbare contracten van andere leveranciers.
| Leverancier | Type contract |
|---|---|
| Energyhouse | Variabel gas |
| Kikker | Dynamisch elektriciteit |
Uit de Monitor Consumentenmarkt Energie van de ACM blijkt verder dat een aantal leveranciers beduidend hogere tarieven rekent voor hun modelcontract. Dit is het geval bij Zonneplan voor gas en bij Vrij op Naam voor gas en elektriciteit. Een modelcontract is een standaardcontract dat op grond van de wet iedere energieleverancier verplicht aan moet bieden, ook leveranciers die uitsluitend dynamische contracten willen aanbieden. Het feit dat het tarief van het modelcontract beduidend hoger is, zegt niets over de tarieven van de andere contracten die deze leveranciers aanbieden.