Agro-Nutri Monitor 2026: monitor prijsvorming voedingsmiddelen

Voor deze vijfde Agro-Nutri Monitor zijn prijzen en kosten in de keten gemonitord voor reguliere, biologische en producten met een ander duurzaamheidskeurmerk. Daarnaast is vastgesteld welke belemmeringen en risico’s boeren en tuinders ervaren bij verduurzaming.

De volgende vragen stonden centraal:

1. Hoe zijn de kosten en marges verdeeld tussen ketenpartijen voor reguliere en duurzamere productvarianten voor Nederlandse en geïmporteerde producten die in Nederland of in het buitenland afgezet worden?
2. Welke factoren bepalen de prijsvorming, het prijsverloop en de kostenopbouw voor reguliere en duurzamere producten?
3. In hoeverre vertalen de meerkosten voor duurzaamheidsinspanningen zich in een meerprijs voor alle schakels?
4. Welke knelpunten verklaren de eventuele discrepantie tussen de meerprijs en meerkosten voor één of meerdere schakels?

Enkele conclusies uit deze monitor:

• Biologische boeren krijgen hun duurzaamheidskosten voor deze producten in veel gevallen niet vergoed. Dat komt omdat hun kosten voor biologische productie sterker zijn gestegen dan de opbrengsten.
• Boeren die hun productie verduurzamen volgens andere keurmerken krijgen hun extra kosten voor duurzame productie gemiddeld wel vergoed, maar een deel van de boeren geeft aan dat dit bij hen niet het geval is.
• Grote landbouwbedrijven behalen doorgaans hogere marges dan kleine bedrijven.
• Prijzen voor producten met Nederlandse duurzaamheidskeurmerken zijn voor binnenlandse verkoop doorgaans hoger dan voor export. 
• De beperkte betalingsbereidheid is nog steeds een knelpunt voor verdere stappen naar grootschalige verduurzaming.