ACM vraagt reparatie wetgeving betaalrichtlijn
Er zit een weeffout in de wetgeving waardoor de Autoriteit Consument & Markt (ACM) geen effectief toezicht kan houden op Nederlandse banken die weigeren betaalinstellingen uit andere EU landen een betaalrekening aan te bieden. Dat volgt uit een onderzoek dat de ACM uitvoerde naar aanleiding van klachten van betaalinstellingen die geen bankrekening in Nederland konden krijgen. De ACM heeft het ministerie van Financiën gevraagd om de weeffout snel te herstellen.
Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM: “Binnen Europa is er een gelijk speelveld voor banken en betaalinstellingen. Daar draagt de Europese betaalrichtlijn PSD2 zorg voor. Maar de handhaving is in Nederland wettelijk niet helemaal goed geregeld. Daardoor is er een risico dat niet alle initiatieven tot hun recht komen waardoor er minder geconcurreerd wordt op prijs, kwaliteit en innovatie.”
Wat is er aan de hand?
De ACM heeft onderzoek gedaan naar de toegang tot een zakelijke bankrekening voor betaalinstellingen zoals fintechs en geldtransactiekantoren. De ACM kreeg signalen dat niet alle betaalinstellingen een bankrekening kunnen krijgen, terwijl ze die wel nodig hebben voor hun dienstverlening.
In Europa gelden regels voor banken en betaalinstellingen: de Payment Services Directive (PSD2). Die betaalrichtlijn verplicht in beginsel banken om de toegang tot zo’n bankrekening te geven om toetreding van niet-bancaire partijen te stimuleren.
In Nederland zijn ook betaalinstellingen uit andere EU-lidstaten actief. Door een weeffout in de wet kan de ACM alleen optreden als een betaalinstelling een vergunning heeft van De Nederlandse Bank (DNB). Daardoor kan de ACM geen effectief toezicht houden. Klachten en meldingen over banken van andere EU betaalinstellingen - die van een andere EU toezichthouder een vergunning hebben gekregen – kan de ACM niet in behandeling nemen. En dat terwijl PSD2 juist bedoeld is om betaaldienstverlening binnen de EU te stimuleren en zo te komen tot een beter werkende betaalmarkt.
ACM en de financiële sector
De ACM houdt toezicht op bedrijven in de financiële sector en controleert of die zich aan de mededingingsregels houden. Daarnaast zien wij toe op een aantal specifieke regels die voor betaaldienstverleners gelden. Zo let de ACM erop dat nieuwe betaalmethodes en betaaldiensten toegang hebben tot achterliggende betaalsystemen. Of dat betaalinstellingen een betaalrekening kunnen krijgen. We houden ook toezicht op de maximale hoogte van vergoedingen die banken onderling rekenen als een consument bijvoorbeeld met een debetcard of creditcard betaalt.
Sinds 2019 houdt ACM toezicht op een deel van de Europese betaaldienstrichtlijn PSD2. De bedoeling van deze Europese richtlijn is dat niet alleen banken maar ook andere EU bedrijven betaaldiensten kunnen aanbieden aan consumenten en bedrijven. Deze partijen worden ‘betaalinstellingen’ genoemd. Het gaat bijvoorbeeld om bedrijven die innovatieve betaalapps ontwikkelen of geldtransfers naar het buitenland kunnen verzorgen.
Uit het onderzoek blijkt dat sommige betaalinstellingen zoals geldtransactiekantoren, moeilijk een zakelijke bankrekening kunnen krijgen. Of dat de bankrekening van de instelling door hun bank wordt opgezegd, soms na jarenlang klant te zijn geweest bij die bank.
Sommige banken kiezen ervoor om aan betaalinstellingen geen betaalrekening te geven of eisen dat deze een minimale omzet heeft. Dergelijke eisen kunnen een overtreding opleveren van de Wet op het financieel toezicht.
Banken moeten elk verzoek van een EU betaalinstelling individueel beoordelen en daarbij redelijke, evenredige en niet-discriminerende criteria hanteren. Zo zijn financiële drempels voor startups niet altijd haalbaar en daarmee onredelijk. Als banken geen toegang tot een zakelijke betaalrekening verlenen dan moeten zij dit melden bij de ACM.
Banken moeten als poortwachter zorgvuldig letten op integriteitsrisico’s. Maar een bank moet ook op zoek gaan naar alternatieve, minder vergaande maatregelen voordat ze besluit om een betaalinstelling als klant te weigeren.
Tot de wet is aangepast en de ACM ook kan handhaven, verwacht de ACM dat banken zich aan de wet houden en ook betaalinstellingen uit andere EU lidstaten correct beoordelen en toelaten.