ACM: investeringen en aanvullend beleid nodig voor meer flexibiliteit in het elektriciteitssysteem
In het kort
- Om zeker te weten dat er de komende 10 jaar voldoende flexibiliteit in het elektriciteitssysteem beschikbaar is, zijn nieuwe investeringen en aanvullend beleid nodig.
- Flexibiliteit is nodig om het systeem in balans te houden en om de problemen van het overvolle stroomnet aan te pakken.
- De ACM heeft de afgelopen jaren al verschillende maatregelen genomen om flexibel gebruik van het stroomnet te stimuleren.
Om zeker te weten dat er de komende 10 jaar voldoende flexibiliteit in het elektriciteitssysteemsysteem beschikbaar is, zijn nieuwe investeringen en aanvullend beleid nodig. Dat concludeert de Autoriteit Consument & Markt (ACM) op basis van de eerste rapportage over flexibiliteitsbehoeften (Flexibility Needs Assessment, FNA) die TenneT samen met de regionale netbeheerders heeft opgesteld. Uit deze eerste rapportage blijkt dat het Nederlandse elektriciteitssysteem de komende tien jaar veel meer flexibiliteit nodig heeft.
De ACM heeft de afgelopen jaren al verschillende maatregelen genomen om flexibel gebruik van het stroomnet te stimuleren. Bijvoorbeeld door in de tariefregulering prikkels in te bouwen en door de introductie van nieuwe contractvormen die aantrekkelijk zijn voor grote batterijsystemen.
Flexibiliteit is het vermogen om de productie of het verbruik van elektriciteit aan te passen aan wat het elektriciteitssysteem op dat moment nodig heeft. Bijvoorbeeld met de inzet van batterijen of met afspraken met bedrijven om hun verbruik te verschuiven naar momenten waarop het net minder belast is. Flexibiliteit is nodig om het systeem in balans te houden, bijvoorbeeld met de wisselende productie van wind- en zonne-energie. Daarnaast is flexibiliteit belangrijk om de problemen van het overvolle stroomnet aan te pakken.
De netbeheerders hebben in hun rapportage in kaart gebracht hoeveel en wat voor soort flexibiliteit in 2030 en 2035 nodig is voor de verschillende doeleinden. Hieruit blijkt dat er tot 2035 vooral behoefte is aan meer flexibiliteit op de hoogspanningsnetten van TenneT. De netbeheerders gaan er in hun scenario’s van uit dat bedrijven de komende jaren fors zullen investeren in meer flexibiliteit, vooral in de aanleg van grote batterijen. Het is echter onzeker of marktpartijen deze groei aan extra opslagcapaciteit de komende jaren zullen realiseren. Om zeker te weten dat er de komende 10 jaar voldoende flexibiliteit beschikbaar is, zijn volgens de ACM nieuwe investeringen en aanvullend beleid nodig.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) heeft 6 maanden de tijd om op basis van de rapportage van de netbeheerders een flexibiliteitsdoelstelling vast te stellen. Op basis van deze doelstelling kan het ministerie dan een keuze maken voor aanvullend beleid, bijvoorbeeld gericht op het wegnemen van drempels of op een nieuwe subsidieregeling voor niet-fossiele flexibiliteit. Daarnaast helpt het rapport marktpartijen bij hun investeringsbeslissingen. Denk aan elektriciteitsproducenten, leveranciers, exploitanten van batterijen en bedrijven die hun elektriciteitsafname flexibeler willen maken.
Oordeel ACM en vervolg
De ACM heeft getoetst of de rapportage van de netbeheerders voldoet aan de Europese Elektriciteitsverordening. De ACM heeft de rapportage goedgekeurd maar heeft netbeheerders wel laten weten dat zij vervolgstappen moeten zetten om het inzicht in flexibiliteitsbehoeften verder te vergroten. Zo kunnen de behoeften vollediger in kaart worden gebracht, kunnen de aannames consistenter en beter onderbouwd worden en kan de onzekerheid rond die aannames explicieter worden gemaakt. De ACM gaat de komende tijd graag in gesprek met marktpartijen en netbeheerders over mogelijke verbeteringen. Netbeheerders stellen vanaf nu elke twee jaar een rapportage over flexibiliteitsbehoeften op.