ACM: HSL-heffing voldoet aan Europese regels
De ACM heeft onderzoek gedaan naar het hogere tarief dat spoorvervoerders moeten betalen voor het gebruik van de hogesnelheidslijn (HSL). Dit tarief wordt de HSL-heffing genoemd. De ACM heeft onderzocht of de HSL-heffing voldoet aan de voorwaarden in Europese spoorwetgeving. Uit het onderzoek van de ACM is gebleken dat de HSL-heffing hieraan voldoet.
De ACM heeft naar aanleiding van een signaal van een spoorvervoerder ambtshalve onderzoek gedaan naar het Besluit HSL-heffing 2015. Hierin staan regels over een hoger tarief dat spoorvervoerders moeten betalen als zij gebruik maken van de HSL. Dit tarief wordt de HSL-heffing genoemd. De HSL-heffing is iets anders dan de HSL-toeslag, die NS rekent aan reizigers die tussen Schiphol en Rotterdam gebruikmaken van de HSL.
De HSL-heffing is aanzienlijk hoger dan de tarieven om over normaal spoor te rijden. Dit heeft te maken met het feit dat HSL duurder is om aan te leggen en met de manier waarop de aanleg van de HSL destijds is gefinancierd. Tarieven voor spoorgebruik moeten voldoen aan Europese wetgeving, dit geldt dus ook voor de HSL-heffing. De HSL-heffing is gebaseerd op een wetsartikel in de Europese SERA-richtlijn voor specifieke investeringsprojecten. Op basis van dit wetsartikel mag er alleen een hoger tarief in rekening worden gebracht als het spoor zonder dit hogere tarief niet zou zijn aangelegd.
Uit de geschiedenis van aanleg van de HSL blijkt dat er een bijdrage van ƒ1,8 miljard (prijspeil 1996) van private ondernemingen nodig was om de begroting rond te krijgen. De Nederlandse staat heeft dat bedrag voorgeschoten en jaarlijks wordt een deel daarvan geïnd via de HSL-heffing. Dit betekent dat de HSL niet zou zijn aangelegd zonder dit extra tarief. De ACM legt echter de Europese regels zo uit dat zodra dit bedrag eenmaal is geïnd, er geen grondslag meer bestaat voor het innen van de HSL-heffing.
De ACM heeft daarom onderzocht hoeveel er in het totaal is geïnd via de HSL-heffing. Uit het onderzoek van de ACM blijkt dat het bedrag dat de Nederlandse staat heeft voorgeschoten voor de aanleg van de HSL nog niet volledig is geïnd. Hierbij heeft de ACM rekening gehouden met de discontovoet. Dat is een percentage waarmee de bedragen worden teruggerekend naar de geldwaarde van de jaren waarin het geld is voorgeschoten door de Nederlandse staat. Naar verwachting zal het bedrag ten minste de komende tien jaar nog niet volledig zijn geïnd. De HSL-heffing voldoet daarmee aan de voorwaarden van de Europese wetgeving.