Kruimelpad

Spoor

Wat doet de ACM op de spoormarkt?

De ACM zorgt ervoor dat de spoormarkt goed functioneert. Het is belangrijk dat vervoerders eerlijk met elkaar kunnen concurreren. Daarom houdt de ACM toezicht op basis van de Spoorwegwet en de Wet Personenvervoer 2000.

Hoe ziet de spoormarkt in Nederland eruit?

Er zijn twee soorten van vervoer over het spoor: goederenvervoer en personenvervoer.

  • De markt voor goederenvervoer: op deze markt is er concurrentie. Heeft een goederenvervoerder een vergunning? Dan mag hij goederen over het Nederlandse spoor vervoeren.
  • De markt voor personenvervoer: Op het hoofdrailnet en de hoge snelheidslijn is de Nederlandse Spoorwegen (NS) het enige bedrijf dat reizigers mag vervoeren. De NS heeft dit recht tot 1 januari 2025 onderhands gekregen, zonder aanbesteding.

Op het regionale spoor is er wel concurrentie. Vervoerders kunnen aan een regionale aanbesteding meedoen. De winnaar van de aanbesteding mag het personenvervoer uitvoeren op dat stukje spoor. Voor hoelang hij dit mag doen, hangt van de aanbesteding af. Connexxion, Keolis en Arriva zijn voorbeelden van regionale personenvervoerders.

Hoe houdt de ACM toezicht in de spoormarkt?

De ACM zorgt ervoor dat vervoerders onder gelijke voorwaarden toegang hebben tot de spoorinfrastructuur. En dat ze  de dienstvoorzieningen krijgen die nodig zijn om treinen te laten rijden, zoals onderhoudswerkplaatsen. Daarbij bewaakt de ACM of vervoerders niet teveel betalen voor het gebruik hiervan.

Toezicht op ProRail

Er is maar één bedrijf dat de spoorlijnen beheert. Dat is ProRail. De ACM bewaakt dat ProRail de capaciteit eerlijk verdeelt over de verschillende vervoerders. De ACM let erop dat alle vervoerders onder dezelfde voorwaarden gebruik van het spoor kunnen maken.

Vervoerders betalen een vergoeding aan ProRail voor het gebruik van het spoor. Vergelijkbare vervoerders moeten dezelfde gebruiksvergoeding betalen. Bovendien mag deze gebruiksvergoeding niet hoger zijn dan de kosten voor het gebruik van het spoor. ProRail mag andere kosten niet in rekening brengen en/of hiermee  winst maken.

Toezicht op aanbieders van dienstvoorzieningen bij aanbestedingen

In de regionale markt voor personenvervoer zijn er diverse vervoerders actief. Het is belangrijk dat de aanbestedingen eerlijk verlopen. Daarom moeten de vervoerders kunnen beschikken over bepaalde dienstvoorzieningen bijvoorbeeld een plek voor een kaartautomaat op het station of een treinwasinstallatie.

Is er op één locatie maar één aanbieder van een dienstvoorziening? Dan moet deze aanbieder vooraf aan de ACM vragen haar tarieven en voorwaarden goed te keuren. De ACM let er op dat de aanbieder van de dienstvoorziening niet een te hoge vergoeding vraagt. Ook controleert de ACM dat de verschillende vervoerders vergelijkbare voorwaarden krijgen.

De Spoormonitor

Het is heel belangrijk dat de ACM een goed beeld van de spoormarkt heeft.  Daarom vraagt de ACM aan de spoorsector om informatie. Met deze informatie brengt de ACM een rapportage uit: de Spoormonitor. Hierin kunt u lezen hoe de spoormarkt in elkaar zit en hoe deze zich ontwikkelt.   

Overzicht spoormonitors

 

 
 

Let op: u kunt hier commentaar geven op deze pagina. Heeft u een vraag over uw persoonlijke situatie? Of wilt u een melding doen over een bedrijf? Neem dan contact met ons op.