Maatschappelijke organisaties waarschuwen voor malafide webshops in aanloop naar feestdagen
In het kort
- Bij de ACM en andere organisaties komen nog steeds veel klachten binnen over malafide webshops.
- In aanloop naar de feestdagen waarschuwen zij consumenten: eerst checken, dan bestellen.
- Met verschillende acties helpen de organisaties consumenten oplichting en misleiding te voorkomen.
Met de feestdagen in de aantocht, waarschuwen de Autoriteit Consument & Markt (ACM), de Consumentenbond, het Juridisch Loket, de Fraudehelpdesk en het Landelijk Meldpunt Internetoplichting (LMIO) van de politie voor misleiding en oplichting door webshops. Bij al deze organisaties komen nog steeds veel meldingen binnen over onbetrouwbare en misleidende webshops. Ze roepen consumenten daarom gezamenlijk op eerst te checken of een webshop betrouwbaar is. Eerst checken, dan bestellen dus. Met verschillende acties helpen de organisaties consumenten oplichting en misleiding te voorkomen.
Het Landelijk Meldpunt Internetoplichting (LMIO) van de politie ontvangt jaarlijks ruim 40.000 aangiftes met betrekking tot aan- en verkoopfraude. Bij de Fraudehelpdesk kwamen sinds de start van dit jaar al bijna 12.000 klachten binnen over frauduleuze webwinkels. Hoewel het aantal financieel gedupeerden bij de Fraudehelpdesk iets is afgenomen, steeg het gemiddelde gemelde schadebedrag per gedupeerde dit jaar met 15%. De politie registreert jaarlijks een gemiddeld schadebedrag van ongeveer 300 euro.
Ook de Consumentenbond en het Juridisch Loket ontvangen het hele jaar door veel meldingen over onbetrouwbare webshops. Bij de ACM kwamen in de eerste negen maanden van dit jaar al bijna evenveel meldingen binnen als in heel 2025. Naar verwachting loopt dat aantal de komende maanden, met Black Friday, Cyber Monday en de feestdagen in aantocht, verder op. Het werkelijke aantal gedupeerden ligt hoger, omdat veel mensen geen aangifte of melding doen.Veelgenoemde klachten zijn producten die niet aan verwachting voldoen, bestellingen die veel te laat of helemaal niet geleverd worden, slechtbereikbare klantenservice en websites die herroeping en retourzendingen bemoeilijken. De ACM ontvangt ook nog steeds veel meldingen over dropshippers. Dat zijn winkels die de producten niet zelf niet op voorraad hebben en deze vanuit het buitenland (vaak China) laten verzenden.
Grotere rol sociale media en AI
De organisaties zien een verschuiving in de manier waarop consumenten bij malafide webwinkels terechtkomen. Sociale media spelen daarin een steeds grotere rol: consumenten komen daar advertenties met aanbiedingen tegen en worden vervolgens doorgestuurd naar malafide webwinkels. De opmars van AI maakt het bovendien makkelijker voor malafide webshops en misleidende dropshippers om nog eenvoudiger een website, misleidende productfoto’s en grote aantallen nepreviews te maken. Daardoor is het voor consumenten steeds moeilijker te zien of een webshop betrouwbaar is.
Martijn Ridderbos, bestuurslid ACM: “Met de feestdagen in aantocht zit niemand te wachten op een miskoop of een bestelling die veel te laat of nooit aankomt. Als ACM raden we consumenten aan eerst goed te controleren of de webshop betrouwbaar is. Bijvoorbeeld door meerdere reviewsites te raadplegen of AI in je eigen voordeel in te zetten door hulp te vragen bij het beoordelen van een webshop. Op die manier kun je oplichters, misleidende dropshippers of webshops die hun zaken niet op orde hebben er bijna altijd uitfilteren.”
Acties organisaties
ACM start ook dit jaar de campagne Eerst checken, dan bestellen. Ze doet dit via online radio en met video’s op social media en video- en streamingdiensten. Ook de andere betrokken organisaties zetten komende weken op verschillende manieren flink in op voorlichting. Mensen met een laag inkomen die slachtoffer zijn geworden van online oplichting kunnen daarnaast terecht bij het Juridisch Loket voor gratis persoonlijk juridisch advies. De Consumentenbond organiseert op donderdag 26 november (de dag voor Black Friday) van 19.00 uur tot 19.30 uur een livestream op Instagram, speciaal gericht op misleidende kortingen. Consumenten kunnen dan alle vragen stellen die zij over kortingen hebben.
Wat kun je zelf doen?
Het belangrijkste en makkelijkste om vooraf te checken zijn reviews. Zoek online het woord ‘reviews’ en de URL (webadres) van de webshop en bekijk de ervaringen van anderen op meerdere reviewsites. Om de checks sneller uit te voeren, kun je ook een AI-assistent vragen om de betrouwbaarheid van de webshop (URL) te controleren. Je kunt daarvoor ook de voorbeeldprompt op de ACM-website gebruiken: Checklist veilig online winkelen | ACM ConsuWijzer. Blijf wel kritisch: AI kan informatie missen of fouten maken. Doe sowieso geen zaken met handelaren die voorkomen op de lijst (externe website) van de politie met websites die als malafide bekend staan.
Echt een koopje! Of toch niet? Eerst checken, dan bestellen.
VOICE-OVER EN IN BEELD:
"Pas op voor onbetrouwbare webshops”
Ze scrolt door de foto’s van vrienden heen op sociale media. Ze stopt met scrollen als ze een foto ziet van een influencer die zij volgt. De influencer draagt een zilveren paillettenjurk. De jurk is te koop voor 29 euro. Het meisje vindt de jurk mooi en klikt op ‘Nu kopen’. Je hoort een kassageluid. Dit geeft aan dat zij de jurk zojuist via social media heeft gekocht. Het meisje lacht en legt blij haar telefoon naast haar neer.
VOICE-OVER: "Check altijd op meerdere reviewsites of de webshop betrouwbaar is."
In het volgende beeld komt het meisje met een pakketje in haar slaapkamer. Ze legt het pakketje op haar bed en maakt het enthousiast open. Er wordt ingezoomd op het pakketje. Je ziet op het pakket een sticker met Chinese tekens. Dit duidt erop dat het pakketje uit China komt. Ze haalt de zilveren paillettenjurk uit het pakketje. Zilveren pailletten vallen van de jurk af wanneer ze dit doet. Het beeld zoomt uit en je ziet het meisje verbaasd kijken. Ze houdt het jurkje voor haar en kijkt niet blij.
VOICE-OVER: "Want misschien blijkt die prijs dan tóch te mooi om waar te zijn."
In het volgende beeld zie je het meisje met de jurk aan. Ze kijkt in een lange spiegel. De jurk ziet er anders uit dan bij de influencer. De kwaliteit van de jurk is niet goed en je ziet dat er veel zilveren pailletten ontbreken. Het meisje zet ontevreden haar handen in haar zij en kijkt geïrriteerd.
VOICE- OVER EN IN BEELD:
"Dus eerst checken, dan bestellen.”