ACM: Digitale autonomie staat op de agenda, maar overstappen cloudaanbieder gebeurt weinig

Nederlandse energieleveranciers willen hun digitale autonomie versterken, maar weinig bedrijven stappen over op een andere cloudaanbieder. Ze vrezen hoge kosten en verstoring van processen. De bedrijven die wel besloten over te stappen zijn tevreden over het resultaat van de overstap. Dit blijkt uit onderzoek door de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Uit eerder onderzoek blijkt dat bedrijven drempels ervaren bij het overstappen naar een andere cloudaanbieder. De cloudmarkt wordt op dit moment gedomineerd door drie grote aanbieders (Microsoft, Google en Amazon). De Europese Data Act, waarop de ACM in Nederland toezicht houdt, heeft als doel om overstappen te vergemakkelijken en hiermee een meer concurrerende, open Europese datamarkt op te bouwen.

Voor het huidige onderzoek is een korte vragenlijst verstuurd naar alle Nederlandse energieleveranciers en zijn interviews afgenomen met IT-professionals bij tien energieleveranciers. De reden dat energieleveranciers zijn bevraagd is dat zij opereren in een sector die sterk afhankelijk is van data en digitale technologie.

Digitale autonomie staat bij de meeste energieleveranciers op de agenda, maar kosten, functionele mogelijkheden en integratie van de IT-systemen zijn meestal leidend in de keuze voor een clouddienstleverancier. De meeste bedrijven blijven bij één of enkele grote aanbieders, blijkt uit het onderzoek door de ACM. Het gebruiksgemak en de ruime functionaliteiten blijken doorslaggevend. Deze worden bij alternatieve Europese aanbieders nog vaak als ontoereikend gezien. De bevindingen uit het onderzoek onder energieleveranciers sluiten aan bij het beeld dat de ACM ook krijgt uit gesprekken met andere bedrijven en aanbieders van alternatieve clouddiensten.

Overstappen zonder belemmeringen

Opvallend is dat de partijen die wel (deels) zijn overgestapt van een hyperscaler naar een Europees alternatief, positief zijn over hun nieuwe clouddienstleverancier. Zij geven aan dat ze er ten aanzien van de kosten, functionaliteiten en flexibiliteit op vooruit zijn gegaan. Enkele partijen gaven aan dat het overstapproces moeizaam verliep.

“Het is goed dat digitale autonomie op de agenda staat”, zegt ACM bestuurslid Manon Leijten. “De Data Act kan deze ontwikkeling verder bevorderen, doordat het voor gebruikers makkelijker wordt om over te stappen. Als blijkt dat een clouddienstleverancier zich niet aan de regels van de Data Act houdt en een overstap belemmert, dan kunnen gebruikers hiervan melding doen bij de ACM.”

Over de Data Act

De Europese Data Act (Dataverordening) kent twee belangrijke onderwerpen. In de eerste plaats geeft de Data Act bedrijven, consumenten en overheden meer mogelijkheden om gebruik te maken van data uit slimme apparaten en om deze te delen met bedrijven naar hun keuze. Daarnaast moet de Data Act barrières wegnemen die een overstappen tussen clouddiensten kunnen belemmeren. Gebruikers kunnen hun clouddiensten ook makkelijker combineren, doordat diensten makkelijker gekoppeld kunnen worden (zogenoemde ‘interoperabiliteit’).

In mei 2026 heeft de ACM de Leidraad Data Delen gepubliceerd om bedrijven te helpen bij het toepassen van de regels uit de Europese Dataverordening over het delen van gegevens. De ACM heeft deze maand een Leidraad Cloud ter consultatie gepubliceerd, waarin de regels voor clouddienstleveranciers worden verduidelijkt.