Vanaf 27 september 2026 strengere eisen aan duurzaamheidsclaims
In het kort
- Vanaf 27 september gelden strengere regels voor duurzaamheidsclaims.
- Dit als gevolg van de Europese richtlijn ‘Empowering Consumers for the Green Transition’.
- ACM roept bedrijven op om waar nodig stappen te zetten om te voldoen aan de wetgeving.
Consumenten misleiden over de duurzaamheid van een product mocht al niet, maar vanaf 27 september gelden strengere regels. Dan treedt namelijk de Nederlandse implementatiewet voor de Europese richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition in werking, ook wel de EmpCo- of ECGT-richtlijn genoemd. Met de richtlijn worden bestaande regels voor oneerlijke handelspraktijken verder verduidelijkt en aangescherpt. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is toezichthouder op de regelgeving en roept bedrijven om waar nodig stappen te zetten om te voldoen aan de wetgeving.
ACM-bestuurslid Martijn Ridderbos: “We roepen bedrijven op om eventuele huidige duurzaamheidsclaims kritisch tegen het licht houden. Er gaan nu duidelijkere eisen gelden voor duurzaamheidsclaims en er komt een definitief einde aan het gebruik van bedrijfskeurmerken die niet onafhankelijk zijn. Duidelijke en eenduidige informatie maakt het voor consumenten makkelijker om producten en merken met elkaar te vergelijken. Het zorgt ook voor een eerlijk speelveld tussen bedrijven, omdat het oneerlijke concurrentie door misleidende claims aan banden legt.”
Wat verandert er?
De nieuwe regels brengen onder andere belangrijke veranderingen met zich mee voor duurzaamheidsclaims en duurzaamheidskeurmerken. Zo mogen claims als 'groen', 'milieuvriendelijk' of 'ecologisch' zonder toelichting alleen gemaakt worden als zij voldoen aan strenge Europese of nationale standaarden. Ook mogen duurzaamheidslabels alleen worden gebruikt wanneer deze voldoen aan verschillende criteria, zoals onafhankelijke controle, transparantie en toegankelijk voor anderen. Eigen bedrijfslabels zonder onafhankelijke controle zijn niet meer toegestaan.
Daarnaast kent de richtlijn een aantal informatieverplichtingen aan consumenten over onder meer de levensduur, repareerbaarheid, negatieve gevolgen van software-updates en de beschikbaarheid van reserveonderdelen van producten en het gebruik van niet-originele onderdelen wanneer dit gevolgen heeft voor de functionaliteit. Voor informatie over garantie wordt een standaard etiket geïntroduceerd, zowel voor wettelijke als voor commerciële garantie. Ook worden vergelijkingssites verplicht transparanter te zijn over hoe zij producten vergelijken op duurzaamheid en andere milieu- en sociale kenmerken.
Oude voorraden
Het kan zijn dat ondernemers nog met oude voorraden zitten, waarop mogelijk nog milieuclaims of duurzaamheidslabels staan die niet voldoen aan de nieuwe regels. Zeker bij producten met een lage omloopsnelheid kan dit spelen. Dit zou ertoe kunnen leiden dat oude voorraden die al in de schappen liggen moeten worden teruggeroepen of vernietigd om te voldoen aan de nieuwe regels. Om verspilling tegen te gaan en een consistente aanpak binnen de Europese Unie te bevorderen, heeft het Consumer Protection Cooperation Network (CPC), het samenwerkingsverband van Europese consumentenautoriteiten, op initiatief van de ACM eerder een gezamenlijk document gepubliceerd over hoe om te gaan met oude voorraden. Daarin staat dat de bevoegde instanties bij de uitoefening van hun toezicht en handhaving in specifieke gevallen rekening kunnen houden met overgangssituaties, bijvoorbeeld wanneer sprake is van aantoonbare oude voorraden en ondernemingen zich aantoonbaar al voor inwerkingtreding van de nieuwe regels inspanden om zo snel mogelijk aan de nieuwe regels te voldoen.
Update leidraad en andere handvatten
De ACM heeft enkele jaren geleden al een leidraad voor duurzaamheidsclaims uitgebracht. Op dit moment werkt de ACM, samen met andere Europese toezichthouders, aan verdere uitleg van de regels uit de richtlijn. Op basis daarvan wordt ook de leidraad aangepast. De Europese Commissie heeft guidelines (externe website) gepubliceerd om verkopers en producenten te helpen bij de toepassing van de verplichte garantielabels. Webwinkels die duurzaamheidsfilters willen toepassen in hun webshop, kunnen de handleiding van Thuiswinkel.org (externe website) raadplegen. De ACM heeft vanuit haar rol als toezichthouder meegewerkt aan de totstandkoming van deze handleiding met praktische tips met betrekking tot duurzaamheidsfilters.