Toelichting op de toepassing van de EU-richtlijn duurzaamheidsclaims bij oude voorraden
Vanaf 27 september 2026 gelden nieuwe Europese regels voor duurzaamheidsclaims en duurzaamheidskeurmerken richting consumenten. Deze regels, die voortvloeien uit de richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition (ook wel aangeduid als EmpCo of ECGT-richtlijn), moeten consumenten beter beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. De ACM houdt toezicht op de naleving van deze regels. Om te zorgen voor een consistente toepassing binnen de Europese Unie hebben de Europese consumentenautoriteiten een gezamenlijk document opgesteld over de behandeling van overgangssituaties met betrekking tot ‘oude voorraden’.
In aanloop naar de inwerkingtreding van de nieuwe regels hebben de ACM en andere Europese consumentenautoriteiten vragen ontvangen van bedrijven over zogenoemde oude voorraden, waarop mogelijk nog milieuclaims of duurzaamheidslabels staan die niet voldoen aan de nieuwe regels. Zeker bij producten met een lage omloopsnelheid kan dit aan de orde zijn. Dit zou ertoe kunnen leiden dat oude voorraden die al in de schappen liggen moeten worden teruggeroepen of vernietigd om te voldoen aan de nieuwe regels. Om verspilling tegen te gaan en een consistente aanpak binnen de Europese Unie te bevorderen, heeft het Consumer Protection Cooperation Network (CPC), het samenwerkingsverband van Europese consumentenautoriteiten, een gezamenlijk document opgesteld over de behandeling van dergelijke oude voorraadsituaties.
In dit document is beschreven dat ondernemingen worden geacht tijdig toe te werken naar volledige naleving van de nieuwe regels. Tegelijkertijd erkennen de Europese consumentenautoriteiten dat zich in specifieke gevallen reële overgangsproblemen kunnen voordoen. Bij de uitoefening van hun toezicht en handhaving kunnen zij daarmee rekening houden, bijvoorbeeld wanneer sprake is van aantoonbare oude voorraden en ondernemingen zich aantoonbaar inspannen om zo snel mogelijk aan de nieuwe regels te voldoen.
Achtergrond en doel van de wet
Met de ECGT-richtlijn wil de Europese Unie consumenten beter beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims en ervoor zorgen dat zij betrouwbare informatie krijgen over de milieuaspecten van producten en diensten. Zo mogen claims als 'groen', 'milieuvriendelijk' of 'ecologisch', straks alleen nog gebruikt worden, wanneer zij een keurmerk dragen dat aan Europese of nationale standaarden voldoet.. Ook mogen duurzaamheidslabels alleen worden gebruikt wanneer deze zijn gebaseerd op een erkend certificeringssysteem of zijn vastgesteld door een overheidsinstantie. Eigen labels zonder controle zijn niet toegestaan. De ECGT-richtlijn is een aanvulling op de al bestaande algemene regels ten aanzien van duurzaamheidsclaims. Daarvoor geldt vanzelfsprekend geen uitzonderingssituatie.
De ECGT-richtlijn (externe website) is op 28 februari 2024 vastgesteld. Lidstaten moesten de richtlijn omzetten in nationale wetgeving. De Nederlandse implementatiewet (externe website) is inmiddels aangenomen door de Tweede en Eerste Kamer. De nieuwe regels zijn van toepassing vanaf 27 september 2026. De ACM is aangewezen als toezichthouder op de naleving ervan.