Kruimelpad

Nieuwsbericht

Zorgverzekeraars en ziekenhuizen kunnen meer halen uit hun samenwerking bij inkoop geneesmiddelen

04-11-2019

Ziekenhuizen en zorgverzekeraars kunnen meer halen uit hun samenwerking bij de inkoop van geneesmiddelen en hun onderhandelingspositie verbeteren. Ze kunnen de mogelijkheden die de Mededingingswet biedt om gezamenlijk te onderhandelen daarvoor beter gebruiken. Dat blijkt uit de evaluatie van de ‘Leidraad gezamenlijke inkoop van geneesmiddelen voor de medisch-specialistische zorg’ van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

ACM-voorzitter Martijn Snoep: ‘We zien dat inkopers van geneesmiddelen meer durven samen te werken. Maar we zien ook dat ziekenhuizen en zorgverzekeraars nog moeite hebben om samen een effectief voorkeursbeleid te voeren. Voor effectief inkopen van geneesmiddelen is een versterking van de onderhandelingspositie van inkopers nodig. De concurrentieregels staan daar in dit geval niet in de weg. We gaan de leidraad op een paar onderdelen nog verduidelijken. Op die manier dragen wij bij aan het betaalbaar en toegankelijk houden van geneesmiddelen.’

Wat heeft de ACM laten onderzoeken?

Onderzoeks- en adviesbureau SiRM heeft de ‘Leidraad gezamenlijke inkoop geneesmiddelen’ uit 2016 geëvalueerd. In de leidraad staan de mogelijkheden voor ziekenhuizen en zorgverzekeraars om gezamenlijk geneesmiddelen in te kopen. Daarmee kunnen ze een stevigere onderhandelingspositie tegenover geneesmiddelenfabrikanten creëren. De ACM wilde weten wat het effect van de leidraad was en of de leidraad nog kan worden verbeterd.

Wat komt er uit de evaluatie?

SiRM concludeert dat nadere uitleg van de concurrentieregels heeft geholpen bij de onderhandelingen met geneesmiddelenfabrikanten, maar dat het geen panacee is voor lagere prijzen van geneesmiddelen. Ook andere aspecten dan de regels belemmeren effectieve inkoop.

De leidraad vormde een belangrijke stimulans voor ziekenhuizen en zorgverzekeraars om samen op te trekken, in het bijzonder bij geneesmiddelen waar alternatieven voor bestaan. Maar die samenwerking leidde ook tot meer complexiteit, waardoor de slagkracht afnam. Bij andere geneesmiddelen – waar geen alternatieven voor zijn - hebben zorgverzekeraars wel een sterkere positie in kunnen nemen. Dat heeft tot lagere kosten en mogelijk enige prijsverlaging geleid.

SiRM concludeert verder dat marktpartijen, om juridische risico’s te vermijden, vaak voorzichtig zijn en ruim binnen de mogelijkheden voor samenwerking blijven. Op verzoek van de ACM heeft SiRM ook naar mogelijke uitbreiding van de leidraad gekeken. SiRM verwacht dat met name meer uitleg over de concurrentieregels bij gezamenlijke inkoop van medische hulpmiddelen kan bijdragen aan lagere kosten.

Wat gaat de ACM doen?

De ACM gaat de leidraad verduidelijken. Daarbij zal de ACM duidelijker aangeven welke ruimte de concurrentieregels bieden, bijvoorbeeld om nadere eisen aan de toelating tot een inkoopverband te stellen. Daarnaast onderzoekt de ACM hoe zij inkopers van medische hulpmiddelen uitleg kan geven over de ruimte die concurrentieregels bieden voor gezamenlijke inkoop.