Kruimelpad

Visie & opinie

De rol van de ACM in de energietransitie

28-07-2017

Wat is de energietransitie?

Het energiebeleid staat de komende jaren vooral in het teken van de politieke en maatschappelijke wens om de uitstoot van CO2 terug te dringen. In het Klimaatakkoord dat in 2015 in Parijs is gesloten, staat dat wordt geprobeerd de opwarming van de aarde te beperken tot anderhalve graad Celsius en dat deze opwarming in ieder geval niet meer dan twee graden Celsius mag zijn. Dat betekent dat de uitstoot van C02 in 2050 in de Europese Unie naar verwachting nog slechts vijf procent van de uitstoot in 1990 is. De omschakeling naar een CO2-arme energievoorziening in 2050 noemen we de energietransitie.

Bij de energietransitie zijn niet alleen producenten en leveranciers van energie betrokken, maar ook verbruikers van energie, dus bedrijven en consumenten. Zij zullen zuiniger met energie moeten omgaan of moeten omschakelen op activiteiten die minder vervuilend zijn.

Wat is de rol van de ACM?

De Autoriteit Consument & Markt (ACM ) houdt toezicht op de naleving van wettelijke bepalingen over de betaalbaarheid en betrouwbaarheid van de energievoorziening in de vorm van elektriciteit, gas of warmte. De energietransitie is een belangrijke doelstelling die daarop van invloed is.

Drie thema’s

De ACM richt zich op het gebied van energie momenteel vooral op de volgende drie thema’s:

  • De ACM reguleert de netbeheerders om de energievoorziening zo betaalbaar en betrouwbaar mogelijk te laten zijn. Netbeheerders doen investeringen in het transport van energie die nodig zijn om de levering en verduurzaming van energie ook in de toekomst zeker te stellen. Deze investeringen in de infrastructuur zullen de komende jaren flink toenemen. De ACM ziet er op toe dat netbeheerders deze investeringen zo efficiënt mogelijk doen. Ook ziet de ACM er op toe dat netbeheerders geen activiteiten verrichten die beter door marktpartijen kunnen worden gedaan en die niet tot hun kerntaak behoren.
  • De ACM bevordert de Europese marktintegratie binnen de elektriciteitssector. Deze integratie draagt bij aan de uitdaging om op Europees niveau optimaal gebruik te maken van de grote hoeveelheid elektriciteit die wordt opgewekt met wind en zon. Kenmerk van deze duurzame elektriciteit is dat deze niet altijd en overal beschikbaar is. Bovendien kan stroom niet in grote hoeveelheden worden opgeslagen. Dat betekent dat van de verbruiker van energie flexibiliteit zal worden gevraagd. Hoe kan het voor bedrijven en consumenten aantrekkelijk worden gemaakt om energie zoveel mogelijk te gebruiken op het moment dat het aanbod ervan groot is (demand side response)? Dat vraagt om aanpassing van de spelregels op de markt. De ACM denkt hierover mee op nationaal en Europees niveau. Dat doen we omdat Europese marktintegratie tot nu toe grote voordelen voor verbruikers van energie heeft opgeleverd en dit ook in de toekomst het geval zal zijn. Bovendien zal de ACM toezicht gaan houden op de nieuwe spelregels en is het dus belangrijk om er op te letten dat die regels goed uitvoerbaar en handhaafbaar zijn.
  • De ACM versterkt de positie van de consument (empowerment). Consumenten en bedrijven die hun energieverbruik afstemmen op het beschikbare aanbod van wind- en zonne-energie, dragen bij aan de energietransitie. Zij maken immers minder gebruik van fossiel opgewekte stroom. Maar het wordt er voor hen niet gemakkelijker op, terwijl elektriciteit voor velen toch al een ingewikkeld product is. Energie-aanbieders staan voor de uitdaging om hun aanbod simpel, aantrekkelijk én gebruiksvriendelijk te maken. Consumenten moeten de juiste informatie hebben om dit aanbod te kunnen begrijpen en om de juiste keuzes te maken. De ACM ziet hierop toe vanuit de consumentenwetgeving.

Specifieke vraagstukken

De ACM richt zich binnen deze thema’s ook op de volgende specifieke vraagstukken:

  • Kunnen transporttarieven die variëren met de drukte op het net een bijdrage leveren aan de energietransitie? Zo ja, onder welke voorwaarden?
  • Hoe kunnen leveringstarieven die van uur tot uur verschillen bijdragen aan de ontwikkeling van demand side response? Welke consumentenbelangen zijn daarbij in het geding?
  • Welke belemmeringen ondervinden nieuwe partijen als ze tot de markt willen toetreden? Denk daarbij aan partijen die demand side response willen ontwikkelen ( zogenoemde aggregators) of aan lokale initiatieven, die de door hen geproduceerde hernieuwbare elektriciteit op de markt willen afzetten.
  • Hoe kunnen we er voor zorgen dat de uitfasering van gasnetten en de aanleg van nieuwe warmtenetten zo betaalbaar mogelijk blijft voor de aangeslotenen?