Kruimelpad

Onderzoek

Liquiditeitsrapport 2012 – groothandelsmarkten gas en elektriciteit

23-07-2012

Het liquiditeitsrapport 2012 geeft een overzicht van de ontwikkeling in de liquiditeit op de groothandelsmarkten gas en elektriciteit. De gasmarkt blijkt zich voorspoedig te ontwikkelen. Over de hele linie van verhandelde producten op TTF wijzen de indicatoren op een duidelijke toename in liquiditeit. Op de elektriciteitsmarkt laten de indicatoren bij de meeste producten overwegend een stabiel niveau van liquiditeit zien.

Gas

Met de inwerkingtreding van het nieuwe gasmarktmodel met bijbehorend balanceringsregime van landelijk netbeheerder GTS per 1 april 2011 is de TTF nu in principe het afleverpunt van gas. Vergeleken met 2010 is het verhandeld volume op gasbeurs APX ENDEX verdubbeld en de OTC handel (met tussenkomst van brokers) waar het meeste volume in omgaat maakt in 2011 een enorme groei door. De NMa streeft naar verdere ontwikkeling van de liquiditeit op de groothandelsmarkt voor gas. Integratie met omringende markten vergroot de liquiditeit van handelsplaatsen. Vooruitlopend op de Europese introductie van (expliciete) veilingen voor gebundelde grenscapaciteit is GTS met toestemming van de NMa al gestart met een pilot op de grensverbindingen met Duitsland. Voor verdere welvaartswinst bekijkt de NMa daarnaast samen met andere toezichthouders mogelijke opties voor impliciete veiling van grenscapaciteit (marktkoppeling).

Elektriciteit

Handel op de groothandelsmarkt voor elektriciteit is vergeleken met de groothandelsmarkt gas al in een eerder stadium goed van de grond gekomen. Europese marktintegratie staat sinds enige jaren prominent op de agenda. Marktkoppeling voor dagvooruit producten met omringende landen is hierbij van grote betekenis geweest. Prijsconvergentie doet zich in 2011 ruim 70% van de tijd voor tussen Nederland en België, bijna 90% van de tijd met Duitsland en ongeveer 7% van de tijd met Noorwegen. Door congestie op de grensverbindingen convergeren dagvooruit prijzen in de overige uren niet (verder) naar elkaar. Een volgende stap in marktkoppeling is de overgang naar een flow based systeem wat meer grenscapaciteit voor de markt beschikbaar moet maken. Naast marktintegratie bij dagvooruit producten streeft de NMa vanwege de toenemende rol van renewables in de elektriciteitsopwekking ook een meer liquide grensoverschrijdende intradagelijkse markt na.