Missie & strategie

Digitale economie

 

Digitalisering zorgt voor grote veranderingen in onze samenleving. Bedrijven leveren online producten en diensten die voor veel mensen en bedrijven onmisbaar zijn geworden. De digitalisering levert enorme voordelen en vernieuwing op, maar kent ook risico’s. Mensen en bedrijven moeten beschermd worden tegen de keerzijde van deze digitalisering. Zij moeten zich met vertrouwen op online markten kunnen begeven.

De ACM richt zich in 2020-2021 op de volgende 2 onderwerpen in de digitale economie:

1. Online misleiding

Waarom accepteren mensen bijna allemaal gedachteloos algemene voorwaarden? Wat gebeurt er eigenlijk met gegevens van en over mensen? En met welke technieken beïnvloedt een bedrijf de keuzes die mensen maken? Bedrijven kunnen de keuzes die mensen online maken steeds effectiever beïnvloeden. Daarbij is het voor bedrijven en consumenten niet altijd duidelijk waar geoorloofde verleiding overgaat in misleiding. Er is een roep vanuit de samenleving om meer duidelijkheid over de grenzen aan online beïnvloedingstechnieken.

In bijna alle sectoren maken bedrijven steeds meer gebruik van algoritmes en kunstmatige intelligentie. Dit kan bijdragen aan snellere productieprocessen, een efficiëntere logistiek of meer op de persoon toegespitste selecties en aanbiedingen. In de manier waarop dit gebeurt en in de selectie van de data, kunnen ook risico’s schuilen voor mensen. Denk bijvoorbeeld aan discriminatie. De ACM wil in haar toezicht speciale aandacht geven aan de inzet van algoritmes en kunstmatige intelligentie door bedrijven.

2. Toegang tot platforms en ecosystemen

Online platforms en ecosystemen zijn niet meer weg te denken. In een ecosysteem kunnen verschillende applicaties samenwerken door onderling te communiceren. Ook kunnen bedrijven hierin gezamenlijk optrekken bij het verlenen van hun diensten. De snelle opkomst en groei van online platforms en ecosystemen biedt mensen en bedrijven veel vernieuwing en voordelen. Tegelijkertijd is de manier waarop sommige markten hierdoor in korte tijd opgeschud worden aanleiding voor onrust. Mondiaal opererende bedrijven treden succesvol toe tot nieuwe en bestaande markten, binnen en buiten de digitale economie. Hun online platforms en ecosystemen kunnen zo snel groeien dat niemand meer om hen heen kan. Platforms kunnen deze poortwachterfunctie op oneerlijke manieren gebruiken richting afnemers en leveranciers om hun eigen positie te versterken. De ACM is daarom extra alert op situaties waarin grote online platforms oneerlijke voorwaarden voor toegang hanteren. Grote en kleine aanbieders moeten de kans hebben om mensen en bedrijven te bereiken.

Uitvoering ACM Agenda in 2020

Uit de reacties die de ACM tijdens de online consultatie in december 2019 op haar agenda heeft ontvangen, blijkt dat mensen zorgen hebben over het gebrek aan transparantie in de digitale wereld en de snelle groei van grote techbedrijven. In 2020 werkt de ACM aan haar opdracht om markten goed  te laten werken voor mensen en bedrijven door verscherpte aandacht te hebben voor de volgende onderwerpen binnen de digitale economie:

Online bescherming consumenten

In de leidraad online bescherming consumenten van januari 2020 geeft de ACM aan waar online verleiding door bedrijven overgaat in online misleiding. Op basis van deze uitleg gaan we in 2020 handhaven. Daarbij valt onder meer te denken aan onderzoeken naar rankings, nepreviews en neplikes.

Algoritmes

De ACM heeft speciale aandacht voor de inzet van (zelflerende) algoritmes door bedrijven. Dit doen wij door een verkennend onderzoek te starten naar het gebruik van algoritmes. Ook zullen we een working paper publiceren over mechanismes waarmee zelflerende algoritmes supra-competitieve prijzen kunnen bereiken. Tot slot zullen wij een werkwijze publiceren over hoe wij in praktische zin onderzoek zullen doen naar algoritmes.

Big techs op de betaalmarkt

De ACM doet in opdracht van het Ministerie van Financiën een marktstudie naar big techs op de betaalmarkt. De invoering van de Europese regels voor toegang tot betalingsgegevens (PSD2) maakt meer concurrentie en innovatie in het betalingsverkeer mogelijk. Toetreding van grote techbedrijven kan concurrentie en innovatie op de betaalmarkt bevorderen, maar die toetreding kent ook risico’s; Big techs kunnen bijvoorbeeld hun sterke positie in één markt misbruiken om een andere markt te veroveren.

ICT-systemen in de zorg

De ACM start een sectoronderzoek naar gegevensuitwisseling en interoperabiliteit van ICT-systemen in de zorg, waaronder systemen voor elektronische patiëntendossiers. De toenemende digitalisering in de zorg biedt veel kansen. Maar commerciële en technische strategieën van marktpartijen kunnen soms de concurrentie beperken, met negatieve gevolgen voor toetredings- en groeimogelijkheden, innovatie en de kwaliteit en veiligheid van zorg.

Appstores

De ACM rondt haar onderzoek naar appstores af. App-aanbieders zijn afhankelijk van de appstores van Apple en Google voor het aanbieden van hun apps. We onderzoeken of Apple met haar Appstore in strijd handelt met de mededingingsregels. 

Mobility as a Service (MaaS)

De ACM doet een verkenning naar de digitale toegang tot mobiliteitsmarkten. De vraag is of sprake is van eerlijke toegangsvoorwaarden en goede technische mogelijkheden voor onderlinge communicatie tussen systemen voor vervoerders en dienstverleners. Reizigers moeten via een MaaS-dienst gebruik kunnen maken van zoveel mogelijk vervoersdiensten.

Denk mee met de ACM

De ACM werkt eraan om markten goed te laten werken voor mensen en bedrijven. Wij nodigen iedereen van harte uit om over de uitvoering van de ACM Agenda mee te denken. Heeft u een concrete tip over een markt die niet goed werkt? Bijvoorbeeld omdat er sprake is van oneerlijke concurrentie of misleiding van mensen? Of een suggestie voor een onderzoek binnen onze agendathema’s? Dan horen wij dat graag.

Meer informatie over een tip of melding doorgeven