Kruimelpad

Hoe houdt de ACM toezicht op de energieleveranciers?

Nederland heeft in het verleden gekozen voor een vrije energiemarkt. Dit betekent dat alle bedrijven met een vergunning energie mogen leveren. Als een bedrijf aan de eisen van de wet voldoet geven wij een vergunning af. Ook kijken wij of de prijzen redelijk zijn.

Wanneer geven jullie een vergunning af?

Vraagt een bedrijf om een vergunning voor het leveren van energie? Dan controleren wij onder andere het volgende:

  • Of het bedrijf geen financiële problemen heeft
  • Of het bedrijf de organisatie goed heeft ingericht
  • Of de contracten voor consumenten aan de wet voldoen
  • Of de inkoop van energie geregeld is

Een volledig overzicht van eisen staat op onze website. Voldoet een bedrijf hieraan? Dan moeten wij een vergunning geven. Wij gaan vóór de winter 2022 strengere eisen stellen aan energieleveranciers. Eerst moeten wij deze strengere eisen precies vaststellen. Dat gaan we snel regelen zodat de eisen klaar zijn vóórdat de winter begint. In de winter zijn de kosten voor levering energie het hoogst, en de kans op geldproblemen ook.

Een lijst van de leveranciers met een vergunning vindt u op Vergunninghouders elektriciteit en gas

Hoe controleren jullie een leverancier na het afgeven van een vergunning?

Wij kijken ieder jaar voor de winter of de energieleverancier genoeg geld heeft om de winter door te komen. In de winterperiode gebruiken we de meeste energie en verdient de energieleverancier het minste geld (door hoge kosten). De controle doen wij met de financiële gegevens van het bedrijf:

  • Wat zijn de verwachte inkomsten en uitgaven in de komende periode?
  • Heeft de energieleverancier voldoende geld om alle verwachte uitgaven te betalen?

Komt een energiebedrijf toch in de problemen en kan het bedrijf de levering van elektriciteit en gas niet meer garanderen? Dan trekken wij de vergunning in. Klanten worden dan overgezet naar een andere leverancier. Of ze worden verdeeld over alle andere leveranciers. Zo komt niemand zonder gas en elektriciteit te zitten.

Soms controleren we de financiële situatie van een bedrijf eerder of vaker. Dat doen we als we redenen hebben om te denken dat het bedrijf er niet goed voorstaat.

We blijven steeds naar de financiën kijken. Maar ook naar veel meer, bijvoorbeeld of een energieleverancier wel op tijd facturen verstuurt en of hij wel redelijke prijzen heeft.

Wat doen jullie als een leverancier failliet gaat?

De energiemarkt is vrij. Dit betekent dat alle bedrijven met een vergunning energie mogen leveren. Als een bedrijf aan de voorwaarden van de wet voldoet, dan moeten wij de vergunning afgeven. Wij blijven de leverancier controleren nadat hij de vergunning heeft gekregen. Komt de leverancier in de problemen en kan hij de levering niet meer garanderen? Dan trekken wij de vergunning in. Vanaf dat moment gelden regels die ervoor zorgen dat de levering van elektriciteit en gas gewoon doorgaat.

Wij kunnen een faillissement niet voorkomen, omdat wij niet kunnen ingrijpen in de organisatie van een energieleverancier. Bij een faillissement neemt een andere leverancier de klanten over of worden de klanten verdeeld over alle andere leveranciers. We kunnen er niet voor zorgen dat deze klanten altijd de goedkoopste prijzen krijgen. Wel zorgen we ervoor dat niemand zonder energie komt te zitten.

Bepalen jullie de maximale tarieven van elektriciteit en gas?

Nee, leveranciers mogen hun prijzen zelf bepalen. Wij mogen er alleen voor zorgen dat bedrijven niet te veel geld vragen bovenop de prijs die zij zelf voor de energie betalen. Vraagt een leverancier te veel geld bovenop zijn kosten? Dan vragen wij de energieleverancier om zijn prijs te verlagen. Als hij dat niet doet, kunnen wij een maximum tarief opleggen.

Hoe bepalen jullie of een leverancier te hoge prijzen rekent?

Dat rekenen wij uit op basis van de inkoopkosten en de brutomarge van de leverancier. Denken wij dat een leverancier misschien te hoge prijzen rekent? Dan gaan wij de prijzen van deze leverancier onderzoeken. Wij kijken of de leverancier niet te veel geld vraagt aan klanten bovenop zijn inkoopkosten. Dat zijn de kosten die hij zelf maakt voor de inkoop van energie. Tijdens dit onderzoek kan de leverancier bijvoorbeeld aantonen dat hij hogere kosten heeft gemaakt. Pas na het onderzoek weten wij of de leverancier te hoge prijzen rekent.

Nieuwe energiewet en strenger toezicht

Wij controleren of een bedrijf aan de eisen van de wet voldoet om energie te kunnen leveren. De vrije energiemarkt heeft de afgelopen jaren goed gewerkt, klanten hadden veel keuze en betaalden scherpe prijzen voor hun energie. Nu zijn de prijzen voor energie heel snel en veel gestegen. Hierdoor moeten leveranciers meer geld betalen voor de energie die zij inkopen. Sommige leveranciers zijn daarom in de problemen gekomen en kunnen failliet gaan. Na een faillissement blijven alle klanten energie krijgen. Maar ze kunnen toch grote financiële gevolgen hebben. Daarom kijkt de wetgever of wij strenger mogen zijn bij het afgeven van een vergunning. En of wij strenger kunnen controleren en optreden bij partijen die al een vergunning hebben. Daarvoor moet de wetgever de wet veranderen.

Toen in 2021 een aantal leveranciers failliet ging, wilden we consumenten graag beter kunnen beschermen. Daarom hebben wij een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren. We hebben het onderzoeksbureau gevraagd of we meer kunnen doen om consumenten te beschermen bij faillissementen . Sommige adviezen van het onderzoeksbureau gaan we meteen opvolgen. Voor andere adviezen moet worden onderzocht of het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) de wet moet wijzigen.

Meer weten over de regels?

Wilt u meer weten over de huidige energieregels? Ga naar Wetten en regels voor de energiemarkt.